Advertisements
Advertisements
प्रश्न
क्षेत्रपतिः मृगं बन्धनात् व्यमुञ्चत् यतः ______।
पर्याय
स: ‘मृग: मृतः’ इति चिन्तितवान्।
पाशबद्धं मृगं दृष्ट्वा तस्य हृदयं करुणया अद्रवत्।
Advertisements
उत्तर
क्षेत्रपतिः मृगं बन्धनात् व्यमुञ्चत् यतः स: ‘मृग: मृतः’ इति चिन्तितवान्।
संबंधित प्रश्न
वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्/असत्यम् इति लिखत।
स्तवनं तु मानवस्यैव भवेत्।
वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्/असत्यम् इति लिखत।
पृथुराजः प्रजाहितदक्षः नृपः।
वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्/असत्यम् इति लिखत।
अकस्मात् आगन्तुना सह मैत्री युक्ता।
वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्/असत्यम् इति लिखत।
क्षेत्रपति: मृगं बन्धनात् व्यमुञ्चत्।
शृगालः स्वार्थहेतुना ______ सह मैत्रम् ऐच्छत्।
फलितः मे ______।
प्रजाः अतीव ______ आसन्।
क्रमेण योजयत।
- क्षेत्रे बीजानां वपनम्।
- भूमेः उर्वरीकरणम्।
- जलव्यवस्थापनम्।
- नदीमार्गस्य अवरोधनम्।
क्रमेण योजयत।
- भ्रमणसमये तेन दृष्टं यत् प्रजाः अतीव कृशाः अशक्ताः च।
- पुरोहितेन उपायः कथितः।
- तत् दृष्ट्वा राजा चिन्ताकुलः जातः।
- एकदा पृथुराजः स्वराज्ये भ्रमणम् अकरोत्।
क्रमेण योजयत।
१. पुरोहितस्य उपदेशकथनम्।
२. पृथुभूपस्य धनुःसज्जीकरणम्।
३. भूमेः कृषिकार्यस्य उपदेशनम्।
४. भूमेः स्त्रीरूपं धृत्वा प्रकटनम्।
क्रमेण योजयत।
- मृगकाकयोः स्नेहेन निवासः।
- काकस्य उपदेशः।
- मृगकाकशृगालानाम् एकतर निवासः।
- शृगालस्य मृगेण सह मित्रता।
क्रमेण योजयत।
- मृगः पाशैर्बद्धः।
- मृगः सस्यम् अखादत्।
- जम्बूकः मनसि आनन्दितः।
- क्षेत्रपतिना पाशः योजितः।
रिक्तस्थानानि पूरयित्वा अन्वयं पुनर्लिखत।
पुरुषः ______ भिन्द्यात् ______ छिन्द्यात् रासभरोहणं कुर्यात्।
येन केन ______ (सः) ______ पुरुषः भवेत्।
रिक्तस्थानानि पूरयित्वा अन्वयं पुनर्लिखत।
______ आत्मनः ______ बध्यन्ते। तत्र ______ न बध्यन्ते। (यतः) ______ सर्वार्थसाधनम्।
समासविग्रहं कुरुत
| समस्तपदम् | विग्रहवाक्यम् | समासनाम |
| कल्याणकारी | ______ | ______ |
पृथुवैन्यः स्वप्रजाः दृष्ट्वा चिन्ताकुलः जातः यतः ______।
उचितं कारणं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत ।
भूम्या धनधान्यपुष्पफलानि स्व-उदरे निहितानि यतः ______
भूम्या धनधान्यपुष्पफलानि स्व-उदरे निहितानि यतः ______।
पृथुभूपेन स्वधनुः सज्जीकृतम् यतः ______।
पृथुभूपस्य प्रजाजनाः सन्तुष्टाः अभवन् यतः ______।
शृगालः मृगेण सह सख्यम् इच्छति यतः ______।
जम्बूकः मनसि आनन्दितः यतः ______।
लकारं लिखत।
सर्वं वस्तुजातं वसुन्धरायाः उदर एव वर्तते।
लकारं लिखत।
अहं प्रसन्ना भविष्यामि।
लकारं लिखत।
वयं सर्वे आनन्देन एकत्र वसामः।
लकारं लिखत।
पादान्स्तब्धीकृत्य तिष्ठ।
लकारं लिखत।
लक्ष्मीः समाविशतु गच्छतु वा।
विग्रहवाक्याणां समासनामभिः मेलनं कुरुत।
| समासविग्रहः | समासनाम |
| १. चिन्तया आकुलः | षष्ठी-तत्पुरुषः |
| २. धनं च धान्यानि च पुष्पाणि च फलानि च | पञ्चमी-तत्पुरुषः |
| ३. चोरलुण्ठकेभ्यः भयम् | इतरेतरद्वन्द्वः |
|
४. प्रजाहिते दक्षः |
तृतीया-तत्पुरुषः |
| ५. जलस्य व्यवस्थापनम् | कर्मधारयः |
| ६. प्रयागं नाम क्षेत्रम् | सप्तमी-तत्पुरुषः |
विग्रहवाक्याणां समासनामभिः मेलनं करुत।
| समासविग्रहः | समासनाम |
| १. मृगः च शृगालः च | सप्तमी-तत्पुरुषः |
| २. क्षुद्रा बुद्धिः यस्य सः | कर्मधारयः |
| ३. विद्यया विहीनः | अव्ययीभावः |
| ४. नीत्यां निपुणाः | तृतीया-तत्पुरुषः |
| ५. अहनि अहनि | बहुव्रीहिः |
| ६. विविधानि बीजानि | इतरेतरद्वन्द्वः |
विग्रहवाक्याणां समासनामभिः मेलनं कुरुत।
| समासविग्रहः | समासनाम |
| १. न परिचितः | षष्ठी-तत्पुरुषः |
| २. लगुडं हस्ते यस्य सः | बहुव्रीहिः |
| ३. शुकाः च सारिकाः च | इतरेतरद्वन्द्वः |
| ४. क्षेत्राणां पतिः | नञ्-तत्पुरुषः |
त्वं धनुः ______।
त्वं प्रयत्नेन कृषिकार्यं ______।
त्वमात्मानं मृतवत् ______।
भवान् अपि अपरिचितः एव ______।
क्षेत्रपतिना पाशः योजितः।
अहं शब्दं करोमि।
धीराः न्याय्यात्पथः पदं न प्रविचलन्ति।
त्वम् आत्मानं मृतवत् ______।
