Advertisements
Advertisements
प्रश्न
Find \[\frac{dy}{dx}\] when \[x = \frac{2 t}{1 + t^2} \text{ and } y = \frac{1 - t^2}{1 + t^2}\] ?
Advertisements
उत्तर
\[\text{ We have }, x = \frac{2t}{1 + t^2}\]
\[\Rightarrow \frac{dx}{dt} = \left[ \frac{\left( 1 + t^2 \right)\frac{d}{dt}\left( 2t \right) - 2t\frac{d}{dt}\left( 1 + t^2 \right)}{\left( 1 + t^2 \right)^2} \right] ........\left[ \text{ using quotient rule } \right]\]
\[ \Rightarrow \frac{dx}{dt} = \left[ \frac{\left( 1 + t^2 \right)\left( 2 \right) - 2t\left( 2t \right)}{\left( 1 + t^2 \right)^2} \right]\]
\[ \Rightarrow \frac{dx}{dt} = \left[ \frac{2 + 2 t^2 - 4 t^2}{\left( 1 + t^2 \right)^2} \right]\]
\[ \Rightarrow \frac{dx}{dt} = \left[ \frac{2 - 2 t^2}{\left( 1 + t^2 \right)^2} \right] . . . \left( i \right)\]
\[\text{ and,} \]
\[y = \frac{1 - t^2}{1 + t^2}\]
\[\Rightarrow \frac{dy}{dt} = \left[ \frac{\left( 1 + t^2 \right)\frac{d}{dt}\left( 1 - t^2 \right) - \left( 1 - t^2 \right)\frac{d}{dt}\left( 1 + t^2 \right)}{\left( 1 + t^2 \right)^2} \right]\]
\[ \Rightarrow \frac{dy}{dt} = \left[ \frac{\left( 1 + t^2 \right)\left( - 2t \right) - \left( 1 - t^2 \right)\left( 2t \right)}{\left( 1 + t^2 \right)^2} \right]\]
\[ \Rightarrow \frac{dy}{dt} = \left[ \frac{- 4t}{\left( 1 + t^2 \right)^2} \right] . . . \left( ii \right)\]
\[\text{ Dividing equation } \left( ii \right) \text{ by } \left( i \right),\text{ we get }, \]
\[\frac{\frac{dy}{dt}}{\frac{dx}{dt}} = \frac{- 4t}{\left( 1 + t^2 \right)^2} \times \frac{\left( 1 + t^2 \right)^2}{2\left( 1 - t^2 \right)}\]
\[ \Rightarrow \frac{dy}{dx} = \frac{- 2t}{1 - t^2}\]
\[ \Rightarrow \frac{dy}{dx} = - \frac{x}{y} .........\left[ \because \frac{x}{y} = \frac{2t}{1 + t^2} \times \frac{1 + t^2}{1 - t^2} = \frac{2t}{1 - t^2} \right]\]
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
Differentiate \[\frac{e^{2x} + e^{- 2x}}{e^{2x} - e^{- 2x}}\] ?
Differentiate \[\log \left( \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right)\] ?
Differentiate \[\log \left( 3x + 2 \right) - x^2 \log \left( 2x - 1 \right)\] ?
Differentiate \[\cos^{- 1} \left\{ 2x\sqrt{1 - x^2} \right\}, \frac{1}{\sqrt{2}} < x < 1\] ?
Differentiate \[\tan^{- 1} \left( \frac{2^{x + 1}}{1 - 4^x} \right), - \infty < x < 0\] ?
Find \[\frac{dy}{dx}\] in the following case: \[y^3 - 3x y^2 = x^3 + 3 x^2 y\] ?
Find \[\frac{dy}{dx}\] in the following case \[x^5 + y^5 = 5 xy\] ?
If \[y \sqrt{x^2 + 1} = \log \left( \sqrt{x^2 + 1} - x \right)\] ,Show that \[\left( x^2 + 1 \right) \frac{dy}{dx} + xy + 1 = 0\] ?
If \[\cos y = x \cos \left( a + y \right), \text{ with } \cos a \neq \pm 1, \text{ prove that } \frac{dy}{dx} = \frac{\cos^2 \left( a + y \right)}{\sin a}\] ?
Differentiate \[\left( \sin x \right)^{\cos x}\] ?
Differentiate \[{10}^{ \log \sin x }\] ?
Differentiate \[x^\left( \sin x - \cos x \right) + \frac{x^2 - 1}{x^2 + 1}\] ?
If \[y = \sin \left( x^x \right)\] prove that \[\frac{dy}{dx} = \cos \left( x^x \right) \cdot x^x \left( 1 + \log x \right)\] ?
If \[xy = e^{x - y} , \text{ find } \frac{dy}{dx}\] ?
If \[y = e^{x^{e^x}} + x^{e^{e^x}} + e^{x^{x^e}}\], prove that \[\frac{dy}{dx} = e^{x^{e^x}} \cdot x^{e^x} \left\{ \frac{e^x}{x} + e^x \cdot \log x \right\}+ x^{e^{e^x}} \cdot e^{e^x} \left\{ \frac{1}{x} + e^x \cdot \log x \right\} + e^{x^{x^e}} x^{x^e} \cdot x^{e - 1} \left\{ x + e \log x \right\}\]
If \[x = e^{\cos 2 t} \text{ and y }= e^{\sin 2 t} ,\] prove that \[\frac{dy}{dx} = - \frac{y \log x}{x \log y}\] ?
If \[x = \cos t \text{ and y } = \sin t,\] prove that \[\frac{dy}{dx} = \frac{1}{\sqrt{3}} \text { at } t = \frac{2 \pi}{3}\] ?
If \[x = a \left( \frac{1 + t^2}{1 - t^2} \right) \text { and y } = \frac{2t}{1 - t^2}, \text { find } \frac{dy}{dx}\] ?
If \[x = a \left( \theta - \sin \theta \right) and, y = a \left( 1 + \cos \theta \right), \text { find } \frac{dy}{dx} \text{ at }\theta = \frac{\pi}{3} \] ?
If \[x = a\sin2t\left( 1 + \cos2t \right) \text { and y } = b\cos2t\left( 1 - \cos2t \right)\] , show that at \[t = \frac{\pi}{4}, \frac{dy}{dx} = \frac{b}{a}\] ?
Differentiate x2 with respect to x3
Differentiate \[\sin^{- 1} \left( 4x \sqrt{1 - 4 x^2} \right)\] with respect to \[\sqrt{1 - 4 x^2}\] , if \[x \in \left( \frac{1}{2 \sqrt{2}}, \frac{1}{2} \right)\] ?
Differentiate \[\tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right)\] with respect to \[\cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right),\text { if }0 < x < 1\] ?
If \[f\left( 1 \right) = 4, f'\left( 1 \right) = 2\] find the value of the derivative of \[\log \left( f\left( e^x \right) \right)\] w.r. to x at the point x = 0 ?
If \[\sin \left( x + y \right) = \log \left( x + y \right), \text { then } \frac{dy}{dx} =\] ___________ .
If \[f\left( x \right) = \left| x - 3 \right| \text { and }g\left( x \right) = fof \left( x \right)\] is equal to __________ .
If \[\sin^{- 1} \left( \frac{x^2 - y^2}{x^2 + y^2} \right) = \text { log a then } \frac{dy}{dx}\] is equal to _____________ .
If \[\sin y = x \cos \left( a + y \right), \text { then } \frac{dy}{dx}\] is equal to ______________ .
If \[y = \frac{\log x}{x}\] show that \[\frac{d^2 y}{d x^2} = \frac{2 \log x - 3}{x^3}\] ?
If x = a (θ − sin θ), y = a (1 + cos θ) prove that, find \[\frac{d^2 y}{d x^2}\] ?
If y = (sin−1 x)2, prove that (1 − x2)
\[\frac{d^2 y}{d x^2} - x\frac{dy}{dx} + p^2 y = 0\] ?
If \[y = e^{2x} \left( ax + b \right)\] show that \[y_2 - 4 y_1 + 4y = 0\] ?
\[\text { If x } = \cos t + \log \tan\frac{t}{2}, y = \sin t, \text { then find the value of } \frac{d^2 y}{d t^2} \text { and } \frac{d^2 y}{d x^2} \text { at } t = \frac{\pi}{4} \] ?
\[\text { If x } = a\left( \cos2t + 2t \sin2t \right)\text { and y } = a\left( \sin2t - 2t \cos2t \right), \text { then find } \frac{d^2 y}{d x^2} \] ?
If \[f\left( x \right) = \frac{\sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}}\] then (1 − x)2 f '' (x) − xf(x) =
