Advertisements
Advertisements
प्रश्न
अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रद्तप्रश्नान् संस्कृतेन उत्तरत।
| पिता यच्छति पुत्राय बाल्ये विद्याधनं महत्। पिताऽस्य किं तपस्तेपे इत्युक्तिस्तत्कृतज्ञता।। |
(i) एकपदेन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 1
(क) पिता कदा विद्याधनं यच्छति?
(ख) पिता कस्मै विद्याधनं यच्छति?
(ग) क: तपः तेपे?
(ii) पूर्णवाक्येन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2
(क) का उक्ति: कृतज्ञता?
(ख) पिता पुत्राय कीदृशं विद्याधनं यच्छति?
(ग) पिता पुत्राय बाल्ये कीदृशं धनं यच्छति?
(iii) निर्देशानुसारम् उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2
(क) 'सुताय' इति पदस्य पर्यायपदं किम्?
(ख) 'महत्' इति पदस्य विशेष्यपदं किम्?
(ग) 'यच्छति' इति पदस्य कर्तृपदं किम्?
Advertisements
उत्तर
(i)
(क) बाल्ये
(ख) पुत्राय
(ग) पिता
(ii)
(क) सा उक्तिः कृतज्ञता।
(ख) पिता पुत्राय महत् विद्याधनं यच्छति।
(ग) पिता पुत्राय बाल्ये महत् विद्याधनं यच्छति।
(iii)
(क) पुत्राय
(ख) विद्याधनम्
(ग) पिता
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
एकपदेन उत्तरं लिखत -
आत्मनः श्रेयः इच्छन् नरः कीदृशं कर्म न कुर्यात्?
स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
संसारे विद्वांसः ज्ञानचक्षुर्भिः नेत्रवन्तः कथ्यन्ते।
स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
धैर्यवान् लोके परिभवं न प्राप्नोति।
पाठात् चित्वा अधोलिखितानां श्लोकानाम् अन्वयम् उचितपदक्रमेण पूरयत-
पिता ______ बाल्ये महत् विद्याधनं यच्छति, अस्य पिता किं तपः तेपे इत्युक्तिः ______।
पाठात् चित्वा अधोलिखितानां श्लोकानाम् अन्वयम् उचितपदक्रमेण पूरयत -
येन ______ यत् प्रोक्तं तस्य तत्त्वार्थनिर्णयः येन कर्तु ______ भवेत्, सः ______ इति ______।
अधोलिखितं प्रश्नस्य उत्तरम् लिखत -
कियन्ति सुखानि इच्छति?
अधोलिखितं प्रश्नस्य उत्तरम् लिखत -
सः कदापि किं न कुर्यात्?
मञ्जूषायाः तद्भावात्मकसूक्ती: विचित्य अधोलिखितकथन समक्षं लिखत -
आचारः प्रथमो धर्मः
|
आचारेण तु संयुक्तः सम्पूर्णफलभाग्भवेत्। मनसि एकं वचसि एकं कर्मणि एकं महात्मनाम। विद्याधनं सर्वधनप्रधानम्। सं वो मनांसि जानताम। विद्याधनं धनं श्रेष्ठं तन्मूलमितरद्धनम्। आचारप्रभवो धर्मः सन्तश्चाचारलक्षणाः। |
मञ्जूषायाः तद्भावात्मकसूक्ती: विचित्य अधोलिखितकथन समक्षं लिखत -
चित्ते वाचि च अवक्रता एव समत्वम्
|
आचारेण तु संयुक्तः सम्पूर्णफलभाग्भवेत्। मनसि एकं वचसि एकं कर्मणि एकं महात्मनाम। विद्याधनं सर्वधनप्रधानम्। सं वो मनांसि जानताम। विद्याधनं धनं श्रेष्ठं तन्मूलमितरद्धनम्। आचारप्रभवो धर्मः सन्तश्चाचारलक्षणाः। |
अधस्तात् समासविग्रहः दीयते तस्य समस्तपदम् पाठाधारेण दीयताम् -
| विग्रहः | समस्तपदम् | समासनाम |
| तत्त्वार्थस्य निर्णयः | ....... | षष्ठी तत्पुरुषः |
अधस्तात् समासविग्रहः दीयते तस्य समस्तपदम् पाठाधारेण दीयताम् -
| विग्रहः | समस्तपदम् | समासनाम |
| वाचि पटुः | ....... | सप्तमी तत्पुरुषः |
अधस्तात् समासविग्रहः दीयते तस्य समस्तपदम् पाठाधारेण दीयताम् -
| विग्रहः | समस्तपदम् | समासनाम |
| न कातरः | ...... | नञ् तत्पुरुषः |
अधस्तात् समासविग्रहः दीयते तस्य समस्तपदम् पाठाधारेण दीयताम् -
| विग्रहः | समस्तपदम् | समासनाम |
| न हितम् | ..... | नञ् तत्पुरुषः |
अधस्तात् समासविग्रहः दीयते तस्य समस्तपदम् पाठाधारेण दीयताम् -
| विग्रहः | समस्तपदम् | समासनाम |
| महान् आत्मा येषाम् | ...... | बहुब्रीहिः |
अधोलिखित शब्दस्य त्रयः समानार्थकाः शब्दाः मञ्जूषायाः चित्वा लिख्यन्ताम् -
श्रेयः - ______,______,______
शब्द-मज्जूषा
| लोचनम्, नेत्रम्, भूरि, शुभम्, परिषद्, मानसम्, मनः, सभा, नयनम्, आननम्, चेतः, विपुलम्, संसद्, बहु, वक्त्रम्, वदनम्, शिवम्, कल्याणम् |
अधोलिखित शब्दस्य त्रयः समानार्थकाः शब्दाः मञ्जूषायाः चित्वा लिख्यन्ताम् -
सभा - ______, ______, ______
शब्द-मज्जूषा
| लोचनम्, नेत्रम्, भूरि, शुभम्, परिषद्, मानसम्, मनः, सभा, नयनम्, आननम्, चेतः, विपुलम्, संसद्, बहु, वक्त्रम्, वदनम्, शिवम्, कल्याणम् |
अधोलिखित शब्दस्य त्रयः समानार्थकाः शब्दाः मञ्जूषायाः चित्वा लिख्यन्ताम् -
चक्षुष् - ______, ______, ______
शब्द-मज्जूषा
| लोचनम्, नेत्रम्, भूरि, शुभम्, परिषद्, मानसम्, मनः, सभा, नयनम्, आननम्, चेतः, विपुलम्, संसद्, बहु, वक्त्रम्, वदनम्, शिवम्, कल्याणम् |
