मराठी

∫ 1 + Sin X Sin X ( 1 + Cos X ) Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{\left( 1 + \sin x \right)}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)}dx\]
\[\text{ Putting   sin x } = \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\text{ and }\text{ cos x }= \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ \therefore I = \int\frac{\left( 1 + \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \right)}{\frac{\left( 2 \tan \frac{x}{2} \right)}{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)} \left( 1 + \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \right)}dx\]
\[ = \int\frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2 \tan \frac{x}{2} \right) \left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{\left( 2 \tan \frac{x}{2} \right) \left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 1 - \tan^2 \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \frac{1}{4}\int\frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2 \tan \frac{x}{2} \right) \sec^2 \frac{x}{2}}{\tan \frac{x}{2}} \text{ dx}\]
\[\text{ Putting tan} \frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) \text{ dx} = dt\]
\[ \Rightarrow \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) \text{ dx } = 2dt\]
\[ \therefore I = \frac{1}{4}\int\frac{\left( 1 + t^2 + 2t \right) \cdot \left( \text{ 2  dt} \right)}{t}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\left( \frac{1}{t} + t + 2 \right) dt\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \text{ ln  }\left| t \right| + \frac{t^2}{2} + 2t \right] + C\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \text{ ln } \left| \text{ tan} \frac{x}{2} \right| + \frac{\tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{2} + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right) \right] + C....... \left[ \because t = \tan \frac{x}{2} \right]\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ ln } \left| \text{ tan  }\frac{x}{2} \right| + \frac{1}{4} \tan^2 \frac{x}{2} + \tan\frac{x}{2} + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 72 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{\left( 1 + x \right)^3}{\sqrt{x}} dx\] 

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

\[\int\left( \sec^2  x + {cosec}^2  x \right)  dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x} dx\]

If f' (x) = x − \[\frac{1}{x^2}\]  and  f (1)  \[\frac{1}{2},    find  f(x)\]

 


` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{3x + 2}} dx\]

\[\int\frac{\sec x \tan x}{3 \sec x + 5} dx\]

` ∫  {sec  x   "cosec " x}/{log  ( tan x) }`  dx


\[\int\frac{1 - \sin 2x}{x + \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos^5 x}{\sin x} dx\]

\[\int\frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int 5^{x + \tan^{- 1} x} . \left( \frac{x^2 + 2}{x^2 + 1} \right) dx\]

\[\int\frac{\cos\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 3x + 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{1}{x^{2/3} \sqrt{x^{2/3} - 4}} dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right)\left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\text{ log }\left( x + 1 \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2}  \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin x \cos x - 1}{\sin^2 x} \right) dx\]

\[\int x^2 \sqrt{a^6 - x^6} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2ax - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 9}{x^4 + 81} \text{ dx }\]

 


\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt{x + 1}}  \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{e^x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\sin x} \cos^3 x\ \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 4x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

Find: `int (sin2x)/sqrt(9 - cos^4x) dx`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×