मराठी

∫ 1 + Sin X Sin X ( 1 + Cos X ) Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{\left( 1 + \sin x \right)}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)}dx\]
\[\text{ Putting   sin x } = \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\text{ and }\text{ cos x }= \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ \therefore I = \int\frac{\left( 1 + \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \right)}{\frac{\left( 2 \tan \frac{x}{2} \right)}{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)} \left( 1 + \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \right)}dx\]
\[ = \int\frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2 \tan \frac{x}{2} \right) \left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{\left( 2 \tan \frac{x}{2} \right) \left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 1 - \tan^2 \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \frac{1}{4}\int\frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2 \tan \frac{x}{2} \right) \sec^2 \frac{x}{2}}{\tan \frac{x}{2}} \text{ dx}\]
\[\text{ Putting tan} \frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) \text{ dx} = dt\]
\[ \Rightarrow \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) \text{ dx } = 2dt\]
\[ \therefore I = \frac{1}{4}\int\frac{\left( 1 + t^2 + 2t \right) \cdot \left( \text{ 2  dt} \right)}{t}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\left( \frac{1}{t} + t + 2 \right) dt\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \text{ ln  }\left| t \right| + \frac{t^2}{2} + 2t \right] + C\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \text{ ln } \left| \text{ tan} \frac{x}{2} \right| + \frac{\tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{2} + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right) \right] + C....... \left[ \because t = \tan \frac{x}{2} \right]\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ ln } \left| \text{ tan  }\frac{x}{2} \right| + \frac{1}{4} \tan^2 \frac{x}{2} + \tan\frac{x}{2} + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 72 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{\left( 1 + x \right)^3}{\sqrt{x}} dx\] 

\[\int\frac{\left( x + 1 \right)\left( x - 2 \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{x^5 + x^{- 2} + 2}{x^2} dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2 \tan x}{1 + \tan^2 x} \right) dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x + 3} + \sqrt{2x - 3}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + \cos x}} dx\]

\[\int\frac{1}{      x      \text{log x } \text{log }\left( \text{log x }\right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]

` ∫   e^{m   sin ^-1  x}/ \sqrt{1-x^2}  ` dx

 


` ∫  sec^6   x  tan    x   dx `

` ∫    \sqrt{tan x}     sec^4  x   dx `


\[\int\frac{1}{4 x^2 + 12x + 5} dx\]

\[\int\frac{e^x}{1 + e^{2x}} dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{4 e^{6x} - 9} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{5 x^2 + 20x + 6}{x^3 + 2 x^2 + x} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

Write the anti-derivative of  \[\left( 3\sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right) .\]


If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]


\[\int\frac{1}{1 - \cos x - \sin x} dx =\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{x^2 + 4x + 5} \text{  dx}\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^6 x} \text{ dx }\]

\[\int \tan^5 x\ \sec^3 x\ dx\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{\cos^7 x}{\sin x} dx\]

Find: `int (3x +5)/(x^2+3x-18)dx.`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×