Advertisements
Chapters
२: सुखस्य मूलं धर्मः धर्मस्य मूलम् अर्थः
३: आत्मवत्सर्वभूतेषु यः पश्यति सः पण्डितः
▶ ४: न खलु वयस्तेजसो हेतुः
५: एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी
६: मनःपूतं समाचरेत्
७: उपायं चिन्तयेत् प्राज्ञस्तथापायं च चिन्तयेत
८: अन्नाद् आनन्दं प्रति
Chapter ९: कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः
Chapter १०: णमो अरिहन्ताणम
Chapter ११: वर्णोच्चारण-शिक्षा २
Advertisements
Solutions for Chapter ४: न खलु वयस्तेजसो हेतुः
Below listed, you can find solutions for Chapter ४ of CBSE NCERT for संस्कृत शारदा कक्षा ९.
NCERT solutions for संस्कृत शारदा कक्षा ९ ४ न खलु वयस्तेजसो हेतुः अभ्यासाद् जायते सिद्धिः [Pages 44 - 47]
अथः प्रदत्तानां प्रश्नानां पूर्णवाक्येन उत्तराणि लिखत —
खुदीरामस्य जन्म कुत्र अभवत्?
खुदीरामः किमर्थं व्यथितः भवति स्म?
सत्येन्द्रनाथः किम् उपदिष्टवान्?
खुदीरामः कदा पर्यन्तं पादत्राणं न धरिष्यामि इति प्रतिज्ञातवान्?
किमर्थं न्यायाधीशः आङ्ग्लाः अधिकारिणः च चकिताः?
अधः प्रदत्तेषु वाक्येषु किं वाक्यं सत्यं किं च असत्यम् इति सूचयत् -
देशभक्तानां जीवनं राष्ट्राय समर्पितं भवति। (सत्यम्/असत्यम्)
अधः प्रदत्तेषु वाक्येषु किं वाक्यं सत्यं किं च असत्यम् इति सूचयत् -
निर्दयः किङ्ग्सफोर्ड् बालान् अपि दण्डयति स्म। (सत्यम्/असत्यम्)
अधः प्रदत्तेषु वाक्येषु किं वाक्यं सत्यं किं च असत्यम् इति सूचयत् -
खुदीरामस्य आक्रमणेन किङ्ग्सफोर्ड् मृतः। (सत्यम्/असत्यम्)
अधः प्रदत्तेषु वाक्येषु किं वाक्यं सत्यं किं च असत्यम् इति सूचयत् -
खुदीरामः किङ्ग्सफोर्ड्महोदयस्य रथस्य उपरि विस्फोटकं क्षिप्तवान्। (सत्यम्/असत्यम्)
अधः प्रदत्तेषु वाक्येषु किं वाक्यं सत्यं किं च असत्यम् इति सूचयत् -
खुदीरामः बालानां सङ्घटनं कृत्वा पदयात्राम् आयोजयति स्म। (सत्यम्/असत्यम्)
अथः प्रदत्तानां संवत्सराणां शब्दानाम् अङ्कैः सह मेलनं कुरुत -
| (क) | सप्तचत्वारिंशदधिक-नवदशशततमं वर्षम् | १. | १९०५ |
| (ख) | अष्टाधिक-नवदशशततमं वर्षम् | २. | १८८९ |
| (ग) | पञ्चाशदुत्तर-नवदशशततमं वर्षम् | ३. | १९४७ |
| (घ) | पञ्चाधिक-नवदशशततमं वर्षम् | ४. | १९०८ |
| (ङ) | नवाशीत्यधिक-अष्टादशशततमं वर्षम् | ५. | १९५० |
अधः प्रदत्तानि पदानि आधृत्य चित्रं दृष्ट्वा पञ्च वाक्यानि लिखत -
| उद्यानं, गृहाणि, पक्षीणं, पुष्पाणि, स्वच्छता, द्विचक्रिका, पर्वत:, वृक्षा:, सूर्य:, मेघा: |
सन्धिच्छेदं कुरुत -
इत्यादयः
सन्धिविग्रहं कुरुत।
सर्वेऽपि
सन्धिच्छेदं कुरुत -
कश्चित्
सन्धिच्छेदं कुरुत -
प्रत्येकम्
सन्धिच्छेदं कुरुत -
वयस्तेजसः
सन्धिच्छेदं कुरुत -
अचिरादेव
विग्रहवाक्यं दृष्ट्वा पाठ्यपुस्तकात् समस्तवदानि चित्वा पूरयत -
देशस्य भक्ताः
विग्रहवाक्यं दृष्ट्वा पाठ्यपुस्तकात् समस्तवदानि चित्वा पूरयत -
बालः च क्रान्तिवीरः च
विग्रहवाक्यं दृष्ट्वा पाठ्यपुस्तकात् समस्तवदानि चित्वा पूरयत -
वज्रेण सदृशम्
विग्रहवाक्यं दृष्ट्वा पाठ्यपुस्तकात् समस्तवदानि चित्वा पूरयत -
असेः धारा
विग्रहवाक्यं दृष्ट्वा पाठ्यपुस्तकात् समस्तवदानि चित्वा पूरयत -
मृत्युः एव दण्डः
विग्रहवाक्यं दृष्ट्वा पाठ्यपुस्तकात् समस्तवदानि चित्वा पूरयत -
न साधारणः
विग्रहवाक्यं दृष्ट्वा पाठ्यपुस्तकात् समस्तवदानि चित्वा पूरयत -
निर्गता दया यस्मात् सः
लङ्-लकारः, क्तवतु-प्रत्ययः, स्म, क्तप्रत्ययः – एते सर्वेऽपि भूतकालं सूचयन्ति। अधः दत्त वाक्य सूचनानुसारं परिवर्तयत -
वन्दे मातरम् इत्यादयः घोषणाः भवन्ति स्म। (लङ्-लकारः)
लङ्-लकारः, क्तवतु-प्रत्ययः, स्म, क्तप्रत्ययः – एते सर्वेऽपि भूतकालं सूचयन्ति। अधः दत्त वाक्य सूचनानुसारं परिवर्तयत -
सत्येन्द्रनाथः खुदीरामम् उपादिशत्। (क्तवतु-प्रत्ययः)
लङ्-लकारः, क्तवतु-प्रत्ययः, स्म, क्तप्रत्ययः – एते सर्वेऽपि भूतकालं सूचयन्ति। अधः दत्त वाक्य सूचनानुसारं परिवर्तयत -
सः नवमीं कक्षां पूर्णां कर्तुं न शक्तवान्। (लङ्-लकारः)
लङ्-लकारः, क्तवतु-प्रत्ययः, स्म, क्तप्रत्ययः – एते सर्वेऽपि भूतकालं सूचयन्ति। अधः दत्त वाक्य सूचनानुसारं परिवर्तयत -
क्रान्तिवीराः आङ्ग्लानां मनसि आतङ्कम् अजनयन्। (स्म)
लङ्-लकारः, क्तवतु-प्रत्ययः, स्म, क्तप्रत्ययः – एते सर्वेऽपि भूतकालं सूचयन्ति। अधः दत्त वाक्य सूचनानुसारं परिवर्तयत -
प्रफुल्लः भुशुण्ड्या गोलिकाप्रहारं कृतवान्। (लङ्-लकारः)
चित्-प्रत्ययान्तपदानि प्रयुज्य रिक्तस्थाने पूर्णवाक्यं लिखत -
| कश्चित्, काचित्, किञ्चित्, कुत्रचित्, कदाचित् |
बालकः गच्छति।
चित्-प्रत्ययान्तपदानि प्रयुज्य रिक्तस्थाने पूर्णवाक्यं लिखत -
| कश्चित्, काचित्, किञ्चित्, कुत्रचित्, कदाचित् |
बालिका गच्छति।
चित्-प्रत्ययान्तपदानि प्रयुज्य रिक्तस्थाने पूर्णवाक्यं लिखत -
| कश्चित्, काचित्, किञ्चित्, कुत्रचित्, कदाचित् |
फलं खादतु।
चित्-प्रत्ययान्तपदानि प्रयुज्य रिक्तस्थाने पूर्णवाक्यं लिखत -
| कश्चित्, काचित्, किञ्चित्, कुत्रचित्, कदाचित् |
लेखनी लुप्ता।
चित्-प्रत्ययान्तपदानि प्रयुज्य रिक्तस्थाने पूर्णवाक्यं लिखत -
| कश्चित्, काचित्, किञ्चित्, कुत्रचित्, कदाचित् |
सः आगच्छेत्।
NCERT solutions for संस्कृत शारदा कक्षा ९ ४ न खलु वयस्तेजसो हेतुः स्वाध्यायान्मा प्रमदः [Pages 48 - 49]
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
सुभाषचन्द्रः वदति ______ भवन्तः मह्यं रुधिरं यच्छन्तु अहं भवदभ्यः स्वातन्त्र्यं प्रयच्छामि ______।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
______ अर्जुनः भीष्मद्रोणादीन् अपश्यत् ______ शोकं प्राप्नोत्।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
श्रीराम: भरतम् उक्तवान् ______ जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी ______।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
______ भरतः अयोध्यां प्राप्तवान् ______ श्रीरामः तत्र नासीत्।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
______ खुदीरामाय मृत्युदण्डः उद्घोषितः। ______ सः प्रसन्नवदनः आसीत्।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
______ वृष्टिः भवति ______ कृषकाः सन्तुष्टाः भवन्ति।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
______ खुदीराम: बालः ______ सः देशकार्यं कृतवान्।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
______ कार्यं करोति ______ फलं प्राप्नोति।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
प्रफुल्ल-खुदीरामाभ्यां ______ विस्फोटकं प्रक्षिप्तम् ______ किङ्ग्ज़फोर्डः न मृतः।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
______ अध्ययनं सुदृढं भवति ______ ज्ञानं विकसितं भवति।
अथः प्रदत्तानि युगलपदानी अव्यायानि सन्ति। तेषां प्रयोगः अथः प्रदत्तेषु वाक्येषु प्रदर्शितः। ध्यानेन पठन्तु रिक्तस्थानानि च पूरयन्तु -
______ खुदीरामः आङ्ग्लानां हस्तगतः ______ सः ततः बहिरागतः।
NCERT solutions for संस्कृत शारदा कक्षा ९ ४ न खलु वयस्तेजसो हेतुः यस्तु क्रियावान् मनुज: स विद्वान् [Pages 49 - 50]
भगतसिंहः, मङ्गलपाण्डे, चन्द्रशेखरः, लक्ष्मीबाई, बालगड्गाधरतिलकः इत्येतेषां क्रान्तिवीराणां जीवनचरितं संगृह्य ततः एकां घटनां कक्षायां वदत।
पाठे विद्यमानानि अव्ययपदानि संगृह्य दश (१०) वाक्यानि रचयत।
खुदीरामस्य जन्म नवाशीत्यधिके अष्टादशशततमे वर्षे (१८८९) दिसम्बरमासस्य तृतीये दिनाङ्गे अभवत्। एवंप्रकारेण स्वविषये लिखन्तु।
(क) मम जन्म ______ अभवत्।
(ख) पितु: जन्म ______ अभवत्।
(ग) मातु: जन्म ______ अभवत्।
(घ) भ्रातु: जन्म ______ अभवत्।
(ङ) भगिन्याः जन्म ______ अभवत्।
पारा-अलम्पिकस् स्पर्धायां कस्यापि एकस्य यशस्विप्रतिभागिनः विषये शिक्षकस्य पुरतः कथां श्रावयत।
नृत्यसड्ग्गीतादिक्षेत्रेषु कस्यापि एकस्य जनप्रियस्य कलाकारस्य विषये पज्चवाक्यानि लिखित्वा शिक्षकान् दर्शयत?
Solutions for ४: न खलु वयस्तेजसो हेतुः
NCERT solutions for संस्कृत शारदा कक्षा ९ chapter ४ - न खलु वयस्तेजसो हेतुः
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत शारदा कक्षा ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. NCERT solutions for Mathematics संस्कृत शारदा कक्षा ९ CBSE ४ (न खलु वयस्तेजसो हेतुः) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. NCERT textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत शारदा कक्षा ९ chapter ४ न खलु वयस्तेजसो हेतुः are .
Using NCERT संस्कृत शारदा कक्षा ९ solutions न खलु वयस्तेजसो हेतुः exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in NCERT Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत शारदा कक्षा ९ students prefer NCERT Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter ४, न खलु वयस्तेजसो हेतुः संस्कृत शारदा कक्षा ९ additional questions for Mathematics संस्कृत शारदा कक्षा ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
