HSC Arts (Marathi Medium) १२ वीं कक्षा - Maharashtra State Board Question Bank Solutions for Economics [अर्थशास्त्र]

फरक स्पष्ट करा.

संपूर्ण लवचीक मागणी व संपूर्ण अलवचीक मागणी

फरक स्पष्ट करा.

साठा व पुरवठा

फरक स्पष्ट करा.

पूर्ण स्पर्धा व मक्तेदारी

फरक स्पष्ट करा.

साधा निर्देशांक व भारान्वित निर्देशांक

फरक स्पष्ट करा.

किंमत निर्देशांक व संख्यात्मक निर्देशांक

फरक स्पष्ट करा.

स्थूल देशांतर्गत उत्पादन व निव्वळ देशांतर्गत उत्पादन

फरक स्पष्ट करा.

महसुली खर्च व भांडवली खर्च

सूक्ष्म अर्थशास्त्रीय विश्लेषणात बापरली जाणारी पद्घत.

1. राशी पद्धत
2. समग्र पद्धत
3. विभाजन पद्धत
4. सर्वसमावेशक पद्धत

आर्थिक पारिभाषिक शब्द लिहा:

किंमत स्थिर असताना इतर घटकांतील अनुकूल बदलाचा परिणाम म्हणून जेव्हा मागणी वाढते.

सहसंबंध पूर्ण करा:

संपूर्ण लवचीक मागणी : ED = ∞ : : ______ : ED = 0

खालील विधानाशी आपण सहमत आहात की नाही ते सकारण स्पष्ट करा.

मागील ७५ वर्षांच्या कालावधीत भारताचा विदेशी व्यापाराच्या रचनेत व दिशेत पूर्णत: बदल झाले.

खालील तक्ता, आकृती, उतारा अभ्यासून विचारलेल्या प्रश्‍नांची उत्तरे लिहा.

1. किंमत निर्देशांक शोधण्याचे सूत्र लिहा.
2. `sumP_0  "व"  sum P_१` च्या किंमती काढा.
3. किंमत निर्देशांक (P_०१) काढा.

सार्वजनिक खर्चात वाढ होण्याची कोणतीही चार कारणे स्पष्ट करा.

मागणीच्या किंमत लवचिकतेचे प्रकार स्पष्ट करा.

घटत्या सीमांत उपयोगितेचे अपवाद

(अ) संस्थात्मक साधन

(ब) छंद

(क) कंजूष व्यक्ती 

(ड) पैसा

घटत्या सीमांत उपयोगितेवरची टीका

(अ) अवास्तव गृहीतके

(ब) अविभाज्य वस्तूसाठी लागू पडत नाही.

(क) हा सिद्धान्त विशिष्ट वेळी एकच गरज पूर्ण करून मिळणाऱ्या समाधानापुरता मर्यादित.

(ड) प्रत्यक्षात उपयोगितेचे संख्यात्मक मापन करणे अशक्य असते.

उत्पादन पद्धतीने राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मापन करताना घ्यावयाच्या दक्षता

(अ) दुहेरी गणना टाळण्यासाठी फक्त अंतिम वस्तू व सेवांचे मूल्य मोजावे.

(ब) अप्रत्यक्ष कराची किंमत वगळावी.

(क) काही वस्तूंसाठी शासनाने दिलेली अनुदानाची रक्कम मोजावी.

(ड) जुन्या वस्तूंची खरेदी-विक्री राष्ट्रीय उत्पन्नात मोजली जावी.

कराची महत्त्वाची वैशिष्ट्ये

(अ) कर हा शासनाला स्वेच्छेने द्यावयाचा असतो.

(ब) ज्या नागरिकांवर कर लागू होतो त्यांनी तो देणे कायदेशीरित्या बंधनकारक आहे.

(क) कर उत्पन्न, मालमत्ता किंवा वस्तू व सेवांवर लागू केला जातो.

(ड) कराच्या मोबदल्यात करदात्याला शासनाकडून भेट व प्रमाणशीर लाभ किंवा सेवा घेण्याचा अधिकार असतो.

करेतर उत्पन्नाचे स्रोत

(अ) विशेष अधिभार

(ब) दंड व दंडात्मक रकमा

(क) वस्तू व सेवा कर

(ड) भेटी, अनुदाने, देणग्या

नाणेबाजारातील संघटित क्षेत्र

(अ) भारतीय रिझर्व्ह बँक

(ब) व्यापारी बँका

(क) सहकारी बँका

(ड) स्थानिक बँकर्स