Commerce (English Medium) कक्षा ११ - CBSE Question Bank Solutions

वेदस्य मुखं कि स्मृतम्‌?

अज्ञानान्धस्य लोकस्य चक्षु; पाणिनिना कया उन्मिलितम्?

निरुक्‍तं वेदस्य किमुच्यते?

पुत्रान्‌ हरन्ती व्याप्नी तान्‌ काभ्यां न पीडयेत्‌?

वर्णविद: कि प्राहु:?

कौ वर्णों पराश्रितौ?

वर्णानाम्‌ कति स्थानानि? तानि च कानि इत्यपि स्पष्टं लिखत।

 कीदृशा: पाठका: अधमा: मता:?

कीदृशा: पाठका: अधमा: मता:?

कि प्रोक्तवते पाणिनये नमः?

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

चत्वरश्च : यमा स्मृता:।

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

मन: कार्याग्निमाहन्ति सः मारुत॑ प्रेरयति ।

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

सोदीर्णो मूर्थ्यभिहतो मारूत: वक्त्रमापादूय वर्णान्‌ जनयते।

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

ओ ओऔ तु कण्ठोष्ठजौ स्मृतौ।

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

पाणिनिना अज्ञानजं तम: विमलै: शब्दवारिभि: भिन्‍नम्‌।

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

 साडगं वेदमधीत्य ब्रह्मलोके महीयते।

शलोकान्वयं समुचितपदै: पूरयत-

त्रिषष्टिश्चतु :षष्टिवा वर्णा: शम्भुमते मता:।
प्राकृते संस्कृते चापि स्वयं प्रोक्ताः: स्वयंभुवा॥

शलोकान्वयं समुचितपदै: पूरयत-

अधोलिखितश्लोकयो: भाव समुचितपदै: पूरयत-

शलोकान्वयं समुचितपदै: पूरयत-

अज्ञानान्धस्य लोकस्य ज्ञानाज्जजशलाकया।
चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै पाणिनये नम:॥

भाव:- प्राचीनकाले गुरुशिष्यपरम्परया एव सर्व ज्ञानं प्रदीयते सम शनै: शने: पुस्तकानि स्वरूपं प्राप्नुवन्ति येन जना: स्वाध्यायेन अपि ज्ञान प्राप्तुं समर्था: अभवन्‌ पश्चातू  _____प्रारब्धा। वेदमन्त्राणम्‌ उच्चारणेन सह एव______ अपि शिक्षाया: रूपे प्रसिदृधमभवत्‌ अस्मिन्‌ प्रसडगे एवं ______अपि विशिष्ट स्थानम्‌। अतएवं कवि: अत्र कथयति यत्‌ अज्ञानेन ______ लोकस्य पाणिनीयशिक्षाया:______अज्जनेन शलाकया च नेत्रम्‌ येन'______तस्मै ______ नव हुदा नमाम:।