HSC Commerce (English Medium)
HSC Science (General)
HSC Arts (English Medium)
HSC Arts (Marathi Medium)
HSC Commerce (Marathi Medium)
Academic Year: 2025-2026
Date & Time: 13th February 2026, 11:00 am
Duration: 3h
Advertisements
निर्देशा:
- सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः सन्ति।
- प्रश्नानां सम्मुखे अङ्काः प्रदत्ताः।
- सर्वेषां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां देयानि।
चित्रं दुष्ट्वा व्यावहारिक सूचना: संस्कृतभाषया लिखत।
Chapter:
‘विद्यालय:’ पदस्य समासविग्रहः अस्ति -
विद्यायाः आलयः
विद्या लयः
विद्याः आलयः
विद्यालयः
Chapter:
‘माता च पिता च’ इत्यत्र समासः भवति -
मातापितरौ
पितामातरौ
पितरौ
कोऽपिन
Chapter:
‘वेदात्मा’ इत्यस्मिन् पदे सन्धिः अस्ति -
गुण सन्धिः
अयादि सन्धिः
विसर्ग सन्धिः
दीर्घ सन्धिः
Chapter:
‘देवपितृकार्याभ्यां न प्रमदितव्यम्’ इत्यस्मिन् वाक्ये अव्ययम् अस्ति -
देवपितृ
कार्याभ्याम्
न
प्रमदितव्यम्
Chapter:
‘दर्लभः’ इत्यस्मिन् पदे ______ उपसर्ग: अस्ति। (दुर्/दुस्)
Chapter:
‘अनुगमनम्’ इत्यस्मिन् पदे ______ उपसर्गः अस्ति। (अनु/अ)
Chapter:
‘पठित्वा’ पदे प्रत्ययः ______ अस्ति। (कृ/क्त्वा)
Chapter:
‘लभमानः’ पदे प्रत्ययः ______ अस्ति। (शतृ/शानच्)
Chapter:
‘भवति’ इत्यस्मिन् पदे ______ धातुः अस्ति। (भू/गम्)
Chapter:
शुद्धवाक्यानां समक्षे ‘आम्’ अशुद्धवाक्यानां समक्षे ‘न’ इति लिखत :
‘गणेशः’ इत्यस्मिन् पदे व्यञ्जन सन्धिः अस्ति।
Chapter:
शुद्धवाक्यानां समक्षे ‘आम्’ अशुद्धवाक्यानां समक्षे ‘न’ इति लिखत :
‘शरीरेऽरिः’ इत्यस्मिन् पदे पूर्वरूपसन्धिः अस्ति।
Chapter:
शुद्धवाक्यानां समक्षे ‘आम्’ अशुद्धवाक्यानां समक्षे ‘न’ इति लिखत :
‘अधिकारः’ इत्यस्मिन् पदे ‘अधि’ उपसर्ग: न अस्ति।
Chapter:
शुद्धवाक्यानां समक्षे ‘आम्’ अशुद्धवाक्यानां समक्षे ‘न’ इति लिखत :
आम्रं मधुरं अस्ति इत्यत्र ‘आम्र’ विशेष्यपदं अस्ति।
Chapter:
शुद्धवाक्यानां समक्षे ‘आम्’ अशुद्धवाक्यानां समक्षे ‘न’ इति लिखत :
चतुरः बालकः इत्यत्र 'बालकः' विशेषणपदम् अस्ति।
Chapter:
उचितमेलनं कुरूत :
| ‘क’ | ‘ख’ | ||
| (1) | पादध्वनिः | (अ) | ब्राह्मणः |
| (2) | प्रभूतम् | (ब) | क्षणस्य अनन्तरम् |
| (3) | सर्वविद्यानिष्णाता | (स) | पादयोः ध्वनिः |
| (4) | क्षणानन्तरम् | (द) | सुपुत्रेण |
| (5) | ज्योतिः शास्त्रपारंगतः | (य) | मदालसा |
| (6) | एकेन | (र) | विद्या |
| (7) | का विनयं ददाति | (ल) | धनम् |
Chapter:
एकपदेन उत्तरं लिखत :
‘भवति’ इत्यस्मिन् पदे कः लकारः अस्ति?
Chapter:
एकपदेन उत्तरं लिखत :
‘पठिष्यति’ इत्यस्मिन् पदे का धातुः अस्ति?
Chapter:
एकपदेन उत्तरं लिखत :
‘अपश्यत्’ इत्यस्मिन् पदे किम् वचनम् अस्ति?
Chapter:
Advertisements
एकपदेन उत्तरं लिखत :
‘भू’ धातोः लृट्लकार प्रथमपुरुषस्य एकवचनं रूपं किं भवति?
Chapter:
एकपदेन उत्तरं लिखत :
सूर्यः पदस्य पर्यायपदम् किम्?
Chapter:
एकपदेन उत्तरं लिखत :
कः मातुः परिवादं श्रोतं न इच्छति?
Chapter:
प्रश्रपत्रे समागतान् ल्श्रोकान् विहाय स्व पाठ्यपुस्तकस्य एक सुभाषितं शलोकं लिखत।
Chapter:
अधोलिखिते वाक्ये रेखांकितपदान्याधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
राज्ञा हस्तेन एव विसर्जितः।
Chapter:
अधोलिखिते वाक्ये रेखांकितपदान्याधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
मुजः भोजस्य जन्मपत्रिकाम् अदर्शयत्।
Chapter:
प्रशननिर्माणं रेखांकितपदान्याधृत्य कुरूत -
संन्यासी तुरीयाश्रमसेवी इति प्रणम्यते।
Chapter:
Advertisements
अधोलिखिते वाक्ये कः कं प्रति कथयति इति लिखत -
रोदितव्ये काले सौमित्रिणा धनुर्गृहीतम्।
Chapter:
अधोलिखिते वाक्ये कः कं प्रति कथयति इति लिखत -
नारी जीवनयात्रायां कमपि सहचरमपेक्षते।
Chapter:
अधोलिखिते वाक्ये कः कं प्रति कथयति इति लिखत -
आचार्यापदं प्राप्य शिष्यान् जीवनकलां शिक्षयिष्यामि।
Chapter:
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत - [3]
|
यान्यनवद्यानि कर्माणि तानि सेवितव्यानि, नो इतराणि। यान्यस्माकं सुचरितानि तानि त्वयोपास्यानि, नो इतराणि। अथ यदि ते कर्मविचिकित्मा वा वृत्तविचिकित्सा वा स्यात्, ये तत्र ब्राह्मणाः सम्मर्शिनः, युक्ता आयुक्ताः, अलूक्षा धर्मकामाः स्यु:, यथा ते तत्र वर्तेरन् तथा तत्र वर्तेथाः। एष आदेशः। एष उपदेशः। एतौ वेदोपनिषत्। एतदनुशासनम्। एवमपासितव्यम्। एवं चैतदुपास्यम्। |
प्रश्ना: -
- अस्माकं कानि उपास्यानि?
- कानि सेवितव्यानि?
- ब्राह्मणाः कीदृशाः स्युः?
Chapter:
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत - [3]
| वेदमनूच्याचार्योऽन्तेवासिनमनुशास्ति। सत्यं वद। धर्म चर। स्वाध्यायान्मा प्रमदः। आचार्याय प्रियं धनमाहृत्य प्रजातन्तं मा व्यवच्छेत्सीः। सत्यान प्रमदितव्यम्। धर्मान प्रमदितव्यम्। कुशलान्न् प्रमदितव्यम्। भृत्यै न प्रमदितव्यम्। |
प्रश्ना: -
- कम् अनुच्य आचार्यः अन्तेवासिनम् अनुशास्ति?
- कस्मै प्रियं धनम् आहृत्य प्रजातन्तुं मा व्यवच्छेत्सीः?
- कस्मात् मा प्रमदः?
Chapter:
अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत - [3]
|
प्राची यदा हसति हे प्रिय! मन्दमन्दं वायुर्यदा वहति नन्दनजं मरन्दम्। या प्रत्यहं किल तदा मतिमाननीयां शोभां दधात्युषसि काञ्चनकाञ्चनीयाम्॥ |
प्रश्ना: -
- प्राची कथं हसति?
- उपसि काञ्चनकाञ्चनीयां कां दधाति?
- वायुः कथं वहति?
Chapter:
अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत - [3]
|
आकारसदृशप्रज्ञः प्रज्ञया सदृशागमः। आगमैः सदृशारम्भ आरम्भ सदृशोदयः।। |
प्रश्ना: -
- दिलीपस्य प्रज्ञा कीदृशी आसीत्?
- दिलीपस्य आगमः कथम् आसीत्?
- आगमैः सदृशः क: आसीत्?
Chapter:
अधोलिखितं नाट्याशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कतभाषायां लिखत - [3]
|
मदालसा - हरिश्चन्द्रः स्वपत्नीं शैटयां पुत्रं रोहितं चं जनसंकुल आपणे विक्रीतवान्। नास्ति मे मनोरथः ईदृशं पत्नीपदमङ्गीकर्तुम्। कुण्डला - ‘कटुसत्यं खल्वेतत्। परं सखि! अस्मिन् संसारे विभिन्नप्रकृतिकाः पुरुषा; वसंन्ति। स्वप्रकृत्यनुकूलः वरः अपि प्राप्यते। त्वं तु नवनवोन्मेषशालिन्या प्रतिभया विहितैः नूतनैः प्रयोगै: अस्मान् सर्वान् विस्मापयसि। |
प्रश्ना: -
- हरिश्चन्द्रस्य पत्नी का आसीत्?
- हरिश्चन्द्रः स्वपत्नीं पत्रं च किं कृतवान्?
- अस्मिन् संसारे कीदृशाः पुरूषाः वसन्ति?
Chapter:
अधोलिखितं नाट्याशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कतभाषायां लिखत - [3]
| रामः | श्रूयताम् |
|
यस्याः शक्रसमो भर्ता मया प॒त्रबती च या। फले कस्मिन् स्पहा तस्या यनाकायं करिप्यति।। |
|
| काञ्चकीयः | कुमार! अलमुपहतासु स्त्रीबुद्धिषु स्वमार्जवमुपनिक्षेप्तुम् । तस्या एव खलु वचनात् भवदभिषेको निवृत्त:। |
| राम: | आर्य! गुणाः खल्वत्र। |
| काञ्चकीयः | कथमिव? |
| राम: |
श्रूयताम् वनगमननिवृत्तिः पार्थिवस्यैव ताव- न्मम पितृपरवत्ता बालभावः स एव। नवनृपतिविमर्शे नास्ति शङ्का प्रजाना- मथ चन परिभोगैर्वञ्चिता भ्रातरो मे॥। |
प्रश्ना: -
- कस्य वचनात् रामस्य अभिषेको निवृत्तः?
- कस्याः शक्रसमो भर्ता?
- रामः वनगमनविषये किम् कथयति?
Chapter:
प्रदत्तः शब्दैः अनच्छेदलेखनं क्रूत - [4]
(प्रतिदिनं, रोटिकां, तथैव, मृतः, साध्, तस्याः, अयच्छत्, अगच्छत्, वने, स्त्री)
| कस्मिश्चिद् ........ एकः साधु: प्रतिवसति स्म। स ........ भिक्षायै ........ नगरं गच्छति स्मा। एकदा स: भिक्षायै एकं गृहम् अगच्छत् यत्र एका ........ अवसत्। क्रोधात् सा विषाक्ताम् एकां रोटिकां तस्मै साधवे ....। सः नीत्वा ........ अन्यस्मिन् दिने ........ स्त्रिया: पुत्र: कस्माच्चित् नगरात् प्रत्यागच्छति स्म। स: बभुक्षितः आसीत्। अतएव कुटीरं गत्वा स: ........ भोजनम् अयाचत्। साधुः तस्मै ........प्रायच्छत्। भक्षणोपरान्तं स। य: यथा करोति स ........ फलम् आप्नोति। |
Chapter:
प्रदत्तः शब्दैः अनच्छेदलेखनं क्रूत - [4]
(पाप समर्थः. धनमैधर्. आत्माभिमानी. अतिलोलुपः. कथयति, अल्पमपि, भविष्यति, स्वमनोरथ)
| श्रीकृष्ण ........ यत् मूढः अज्ञानविमोहितः जनः ........ भवति, किञ्चिद् ........ प्राप्य ........ भवति यत् अद्य मया इदं प्राप्तम् अतः अहम् अन्यम् अपि ........ शीघ्रमेव ........ किञ्चिद् ममास्ति तत्तु मम अस्त्येव परमन्यत् सर्व........ मम एव ........। |
Chapter:
अधोलिखितम् अपटितगद्यांशं पठित्वा चतुर्णां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृते लिखत - [4]
|
यदि वयं समाजे राष्ट्र वा परिवर्तनम् आनेतुम् इच्छाम: तर्हि अस्माकं प्रभावः अन्येषाम् उपरि भवेत्। वयं बाह्य वातावरणेन कुप्रभाविता न स्याम्, अपितु वातावरणस्य उपरि अस्माकं प्रभावः स्यात्। अन्न काचिद् एका कथा एवमस्ति-कश्चन कृषकः महिष्याः अस्वास्थ्य-निवारणाय कञ्चित् पशुवैद्यम् ओषधं पृष्टवान्। वैद्यः गुलिका दत्तवान् किञ्च उक्तवान् यत् एकस्यां नलिकायां गोलिकाः स्थापयित्वा भवान् स्वमुखेन वायु फूत्करोतु तदा गुलिकाः महिष्याः उदरे गमिष्यन्ति इति । कृषकः अस्तु इति उक्त्वा गतवान्। दिनद्रयानन्तरं सः वैद्य तं कृषक मार्गे अस्वस्थरूपेण गच्छन्तं दृष्टवान्। कि सञ्जातमिति पृष्टे सति सः कृषकः उक्तवान्- तया नलिकया अहं फुत्करोमि तत: पूर्व महिष्या एव फत्कृतम्. परिणामतः गुलिकाः मरम उदरं गताः। इति। अनया कथया बोध्यते यत् बाह्य वातावरणस्य कुप्रभावः येषामपुरि न भवति. ते एव सफलाः भवन्ति। नेतारः मार्गदर्शकाः, समाजशोधकाः च बाह्य दूषितं वातावरण परिवर्तयन्ति, न तु स्वयं तेन दूषितेनं वातावरणेन प्रभाविताः भवन्ति। |
प्रश्ना: -
- अस्माकं प्रभावः कुत्र स्यात्?
- गुलिकाः कस्य उदरे गताः?
- कः कं पुष्टवान् औषधम्?
- दूषितवातावरणेन के प्रभाविताः न भवन्ति?
Chapter:
स्वस्य प्राचार्यस्य कृते पंचदिवसानामवकाशस्थ प्रार्थपत्रं संस्कृत भाषायां लिखत्।
Chapter:
अधोलिखितेषु एकस्य कवेः परिचयं संस्कृत भाषाया लिखत -
- महर्षिः वाल्मीकिः।
- श्रीहर्षः।
- मम प्रिय कविः कालिदासः।
- महाकविः भासः।
Chapter:
Other Solutions
Submit Question Paper
Help us maintain new question papers on Shaalaa.com, so we can continue to help studentsonly jpg, png and pdf files
Maharashtra State Board previous year question papers 12th Standard Board Exam Sanskrit with solutions 2025 - 2026
Previous year Question paper for Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam -2026 is solved by experts. Solved question papers gives you the chance to check yourself after your mock test.
By referring the question paper Solutions for Sanskrit, you can scale your preparation level and work on your weak areas. It will also help the candidates in developing the time-management skills. Practice makes perfect, and there is no better way to practice than to attempt previous year question paper solutions of Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam.
How Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam Question Paper solutions Help Students ?
• Question paper solutions for Sanskrit will helps students to prepare for exam.
• Question paper with answer will boost students confidence in exam time and also give you an idea About the important questions and topics to be prepared for the board exam.
• For finding solution of question papers no need to refer so multiple sources like textbook or guides.
