Question

उदाहरण देऊन पुढील संज्ञा स्पष्ट करा.

संरचना - समघटकता

Answer 1

भिन्न रचनासूत्रे असणाऱ्या संयुगांचे रेणुसूत्र जेव्हा एकच असते, तेव्हा त्या घटनेला रचना-समघटकता म्हणतात.
ब्यूटेनमध्ये दोन भिन्न रचनासूत्रे असलेल्या दोन कार्बन शृंखला असतात. पहिले संयुग सरळ शृंखला असून, दुसरे शाखीय शृंखला आहे. या दोन्ही रचनासूत्रांसाठी रेणुसूत्र C₄H₁₀ असे एकच आहे.

म्हणजेच यात रचना-समघटकता आहे.

\[\begin{array}{cc}
\phantom{}\ce{H}\phantom{...}\ce{H}\phantom{...}\ce{H}\phantom{...}\ce{H}\\
\phantom{....}|\phantom{....}|\phantom{....}|\phantom{....}|\phantom{....}|\\
\ce{H – C – C – C – C – H}\\
\phantom{....}|\phantom{....}|\phantom{....}|\phantom{....}|\phantom{....}|\\
\phantom{}\ce{H}\phantom{...}\ce{H}\phantom{...}\ce{H}\phantom{...}\ce{H}\\\end{array}\]

सरळ शृंखला

\[\begin{array}{cc}
\phantom{..}\ce{H}\phantom{...}\ce{H}\phantom{...}\ce{H}\phantom{..}\\
\phantom{}|\phantom{....}|\phantom{....}|\phantom{}\\
\ce{H – C – C – C – H}\\
\phantom{}|\phantom{....}|\phantom{....}|\phantom{}\\
\phantom{....}\ce{H H – C – H H}\phantom{....}\\
|\\
\ce{H}
\end{array}\]

शाखीय शृंखला

C₄H₁₀ रेणुसूत्र असलेली दोन समघटक संयुगे