Question

थोडक्यात लिहा.

अफगाणांशी संघर्ष

Answer 1

1. अफगाणांशी संघर्ष हा १८ व्या शतकाच्या मध्यात मराठ्यांसह अफगाणिस्तानचा शासक अहमद शाह अब्दाली यांच्यातील संघर्षाचा संदर्भ देतो. मराठ्यांनी रोहिलखंडमध्ये स्थायिक असलेल्या रोहिल्लांना शिक्षा केल्यावर तणाव सुरू झाला. यामुळे अब्दालीला भडकावण्यात आले, ज्याने उत्तर भारतात आपले साम्राज्य विस्तारण्याचे उद्दिष्ट ठेवले.
2. १७५१ मध्ये अब्दालीने पंजाबवर आक्रमण केले. या काळात मुघल साम्राज्य कमकुवत होते आणि सम्राटाने रोहिल्ल आणि अब्दाली सारख्या गटांच्या धोक्यांना तोंड देण्यासाठी मराठ्यांची मदत मागितली. एप्रिल १७५२ मध्ये एक करार झाला, ज्यामध्ये मराठ्यांना पंजाब, मुलतान, सिंध आणि रोहिलखंड सारख्या प्रदेशांमध्ये चौथाई गोळा करण्याचे अधिकार तसेच अजमेर आणि आग्रा येथील सुभेदारी गोळा करण्याचे अधिकार देण्यात आले.
3. शिंदे आणि होळकर यांच्या नेतृत्वाखालील मराठा सैन्य दिल्लीचे रक्षण करण्यासाठी पाठवण्यात आले. अब्दालीने तात्पुरते माघार घेतली, परंतु मुघल सम्राटाने पुढे मराठ्यांना काबूल, कंधार आणि पेशावरवरील अधिकार दिले. करारानुसार, मराठ्यांना हे प्रदेश अब्दालीकडून परत मिळवायचे होते.
4. या विस्तारवादी हेतूमुळे थेट संघर्ष झाला, ज्याचा शेवट १७६१ मध्ये पानिपतच्या तिसऱ्या लढाईत झाला, जो भारतीय इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा ठरला.