Question

उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

1. खालील आकृती पूर्ण करा. (२)

स्वातंत्र्यसमराच्या ऐन धुमाळीच्या काळात, म्हणजे १८ एप्रिल, १८५८ रोजी महर्षी कर्वे यांचा जन्म झाला. नंतर १५ ऑगस्ट, १९४७ रोजी राष्ट्रीय स्वातंत्र्यही त्यांच्या डोळ्यांदेखत कमावले गेले; पण स्वातंत्र्य केवळ राष्ट्रीय मिळून भागत नाही स्वातंत्र्य संपूर्णच हवे असते, हे त्यांना आधीपासून जाणवत होते. या देशातली स्त्री गुलाम आहे राष्ट्रीय स्वातंत्र्य कमावल्यावरसुद्धा ती गुलामच राहील, हे त्यांना दिसत होते. तिला स्वतंत्र व्हायचे असेल तर तिला भान यावयास हवे, की आपण गुलाम आहोत आणि हे भान शिक्षणाशिवाय येऊ शकत नाही. मात्र, खुद्द भारतीय स्त्रीवर संस्कारच असे होते, की ती आपल्या गुलामीला दागिना मानीत असे! आपल्या समाजात स्त्रीचे स्थान देवीचे आहे, असे भासवले जात असेलही; पण, तिला शूद्रातिशूद्र समजून तिचा प्रच्छन्न छळच केला जाई. सबब, तिने शिक्षित व्हायलाच पाहिजे, हे कर्व्यांना ठामपणे वाटत होते! तथापि, हे कार्य अतोनात कठीण आहे, हेही त्यांना दिसत होते. स्त्रीने स्वातंत्र्य कमवावे, असे वाटणे म्हणजे खडकावर डोके आपटण्यासारखे होते. शांत सोशिकपणे, सहिष्णू वृत्तीने राहिलो तर हे असिधाराव्रत परिपूर्ण होऊ शकेल, याची त्यांनी खूणगाठ बांधली. सावकाश तरी हमखास हे कार्य करणे गरजेचे होते! नुसत्या अडीअडचणी येतील असे नव्हते. संपूर्ण समाजाविरुद्ध विद्रोह करावा लागणार होता. असे केले, तर समाज आपल्याला गिळून टाकायला येईल, हे कळत होते.

2. का ते लिहा. (२)

स्त्रीने शिक्षित व्हायलाच पाहिजे असे कर्व्यांना ठामपणे वाटत होते, कारण .......

3. स्वमत (३)

'२१ व्या शतकातील स्त्री' याविषयी तुमचे विचार लिहा.

Answer 1

1.

2. समाजात स्त्रीचे स्थान देवीचे आहे असे भासवून तिला शूद्रातिशूद्र समजून तिचा प्रच्छन्न छळ केला जातो याचे भान तिला येणे गरजेचे आहे.

3. पूर्वी स्त्री-पुरुषांमध्ये केला जाणारा भेदभाव आता बऱ्याच प्रमाणात कमी झाला आहे असे मला वाटते. पूर्वी स्त्रियांना शिक्षणाचा, समाजात पुरुषांच्या बरोबरीने वागण्याचा अधिकार नव्हता. स्त्री परावलंबी होती व पारतंत्र्यात जगत होती. आता मात्र ही परिस्थिती बदलली आहे. आज स्त्री सुशिक्षित होऊ लागली आहे. मुक्तपणे समाजात वावरत आहे. ती स्वावलंबी झाली आहे. आपल्या कर्तृत्वाने तिने सामाजिक, राजकीय, क्रीडा, आर्थिक, शैक्षणिक अशी सगळीच क्षेत्रं गाजवली आहेत. अर्थात, अजूनही हे चित्र परिपूर्ण झाले आहे असं म्हणता येणार नाही. आजही अनेक ठिकाणी स्त्रीला पुरुषांपेक्षा दुय्यम समजण्याच्या घटना घडतात. तरीही पूर्वीच्या काळाच्या तुलनेने हा भेदभाव खूप प्रमाणात कमी झाला आहे असे नक्कीच म्हणता येईल.