Question

पुढील घटना/परिस्थितीचा अभ्यास करून आपले मत लिहा:

अनुष्का लिमिटेड कंपनीचा कर्जरोख्यांची विक्री करून ₹ १० करोड भांडवल उभारणी करण्याचा विचार/नियोजन आहे. संचालक मंडळाला त्याबाबतीत काही अडचणी/शंका आहेत. कृपया सल्ला द्या:

(अ) कंपनी परिवर्तनीय कर्जरोख्यांची विक्री करू शकते का?

(ब) कंपनीने आपल्या सभासदांना कर्जरोखे देऊ केले असतील, तर अशा कर्जरोख्यांवर सर्वसाधारण मतदानाचे हक्क मिळतील का?

(क) कर्जरोखे विक्री करून उभारलेले भांडवल कोणत्या प्रकारचे असेल मालकीचे भांडवल की कर्जाऊ भांडवल? 

Answer 1

(अ) हो, ते परिवर्तनीय कर्जरोखे (Convertible Debentures) जारी करू शकतात.

(ब) नाही, कर्जरोख्यांना सामान्य मतदानाचा अधिकार नसतो. मतदानाचा अधिकार हा प्रामुख्याने समहक्कशी संबंधित असतो; कर्जरोख्यांसारख्या कर्जसाधनांशी (Debt Instruments) नव्हे.

(क) कर्जरोखे जारी करून उभारलेले भांडवल हे कर्ज भांडवल (Borrowed Capital) मानले जाईल. याचे कारण असे की, कर्जरोखे हे कर्जरोखे धारकांनी कंपनीला दिलेल्या कर्जाचे प्रतिनिधित्व करतात आणि या कर्जाची परतफेड करणे अनिवार्य असते.