हिंदी

प्रकृति-प्रत्यय-विभागं कुरुत - अवष्टभ्य - .......

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

प्रकृति-प्रत्यय-विभागं कुरुत -

अवष्टभ्य - .......

व्याकरण
Advertisements

उत्तर

अव उपसर्गः, स्तम्भु धातुः, ल्यप्‌ प्रत्ययः।

shaalaa.com
कार्याकार्यव्यवस्थितिः
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 9: कार्याकार्यव्यवस्थितिः - अभ्यासः [पृष्ठ ७९]

APPEARS IN

एनसीईआरटी Sanskrit Bhaswati [English] Class 12
अध्याय 9 कार्याकार्यव्यवस्थितिः
अभ्यासः | Q 9. (क) | पृष्ठ ७९

संबंधित प्रश्न

प्रश्नस्य उत्तरम् एकपदेन लिखत -

कामभोगेषु प्रसक्ताः कुत्र पतन्ति?


प्रश्नस्य उत्तरम् एकपदेन लिखत -

ईश्वरः नराधमान्‌ कासु योनिषु क्षिपति?


प्रश्नस्य उत्तरम् एकपदेन लिखत -

त्रिविधं कस्य द्वारम्‌?


प्रश्नस्य उत्तरम् पूर्णवाक्येन लिखत -

जगतः क्षयाय के प्रभवन्ति?


प्रश्नस्य उत्तरम् पूर्णवाक्येन लिखत -

अज्ञानविमोहिताः जनाः किं विचारयन्ति?


प्रश्नस्य उत्तरम् पूर्णवाक्येन लिखत -

नरकेऽशुचौ के पतन्ति?


रेखांकितपदमाधृय प्रश्ननिर्माणं कुरूत-

भूतेषु दया एव दैवी सम्पद्‌।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

नरकस्य द्वारम्‌ पञ्चविधम्‌।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

नष्टात्मानः अल्पबुद्धयः जगतः हिताय प्रभवन्ति।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

तेजः क्षमा धृतिः इत्यादीनि आसुरीसंपदः अंगभूतानि।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

दम्भः दर्पः अभिमानश्च दैवीसंपदः अंगभूतानि।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

अज्ञानविमोहिताः जनाः कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया इति चिन्तयन्ति।


श्लोकान्वयं पूरयत -

असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि।

ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्‌ सुखी। 

अन्वयः- मया ______ शत्रुः हतः, अपरान्‌ ______ हनिष्ये, अहम् ______ अहं भोगी, अहं सिद्धः ______, सुखी।


श्लोकान्वयं पूरयत -

दैवी संपद्‌ विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता।

मा शुचः संपदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव॥

अन्वयः- विमोक्षाय ______ संपद्‌, आसुरी (च) निबन्धाय ______। पाण्डव! मा ______ दैवीं संपदम् ______ असि।


भावार्थ समुचितपदै: पूरयत -

त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः।

कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत्‌।

कर्तव्याकर्तव्यं ______ भगवान्‌ श्रीकृष्णः अर्जुनस्य माध्यमेन अस्मान्‌ सर्वान ______ यत्‌ कामः, क्रोधः, ______ एतानि त्रीणि नरकस्य द्वाररूपाणि अतः यः जनः ______ नाशं नेच्छति अपि तु स्वकीयं कल्याणमिच्छति सः एतानि द्वाराणि ______ सर्वप्रयत्नैः च एतेषां त्रयाणां त्यागं कुर्यात्‌ येनैतानि त्रीणि द्वाराणि सदैव तस्य कृते ______ तिष्ठेयुः सः च उन्नतिपथे अग्रसरो भवेत्‌।

नोद्घाटयेत्‌, लोभश्च, आत्मनः, वर्णयन्‌, पिहितानि, बोधयति

समास-विग्रहं समस्तपदं वा लिखित्वा समासस्य नाम अपि लिखत -

अज्ञानम्‌


समास-विग्रहं समस्तपदं वा लिखित्वा समासस्य नाम अपि लिखत -

उग्रकर्माणः


समास-विग्रहं समस्तपदं वा लिखित्वा समासस्य नाम अपि लिखत -

मनोरथम् 


समास-विग्रहं समस्तपदं वा लिखित्वा समासस्य नाम अपि लिखत -

नराधमान्


समास-विग्रहं समस्तपदं वा लिखित्वा समासस्य नाम अपि लिखत।

त्रिविधम्


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

अहं तान्‌ आसुरीषु योनिषु क्षिपामि।


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

असौ मया हतः।


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

अल्पबुद्धयः उग्रकर्माणः जगतः क्षयाय प्रभवन्ति।


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

मया यक्ष्यते दीयते च।


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

अनेकचित्तविभ्रान्ताः मोहजालसमावृताः नरकेऽशुचौ पतन्ति।


प्रकृति-प्रत्यय-विभागं कुरुत -

मता - .......


प्रकृति-प्रत्यय-विभागं कुरुत -

अलोलुपत्वम्


प्रकृति-प्रत्यय-विभागं कुरुत -

प्रद्विषन्तः 


प्रकृति-प्रत्यय-विभागं कुरुत -

विमोहिताः


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×