हिंदी

मतिवैभवशालिनः दुष्कराणि कार्याणि कथं साधयन्ति?

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

 मतिवैभवशालिनः दुष्कराणि कार्याणि कथं साधयन्ति?

अति संक्षिप्त उत्तर
Advertisements

उत्तर

मतिवैभवशालिनः दुष्कराणि कार्याणि नीति युक्तिं समालम्ब्य लीलया एव साधयन्ति।

shaalaa.com
विचित्र: साक्षी
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 8: विचित्रः साक्षी - अभ्यासः [पृष्ठ ६३]

APPEARS IN

एनसीईआरटी Sanskrit Shemushi [English] Class 10
अध्याय 8 विचित्रः साक्षी
अभ्यासः | Q 2. (च) | पृष्ठ ६३

संबंधित प्रश्न

एकपदेन उत्तरं लिखत - 

न्यायाधीशः कस्मै कारागारदण्डम् आदिष्टवान्?


जनस्य क्रन्दनं निशम्य आरक्षी किमुक्तवान्?


रेखाङ्कितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -

पुत्रं द्रष्टुं सः प्रस्थितः।


रेखाङ्कितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -

करुणापरो गृही तस्मै आश्रयं प्रायच्छत्।


रेखाङ्कितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -

न्यायाधीशः बंकिमचन्द्रः आसीत्।


रेखाङ्कितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -

स भारवेदनया क्रन्दति स्म।


रेखाङ्कितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -

उभौ शवं चत्वरे स्थापितवन्तौ।


यथानिर्देशमुत्तरत -

‘एतेन आरक्षिणा अध्वनि यदुक्तं तत् वर्णयामि’- अत्र ‘मार्गे’ इत्यर्थे कि पदं प्रयुक्तम्?


यथानिर्देशमुत्तरत -

‘करुणापरो गृही तस्मै आश्रयं प्रायच्छत्’- अत्र ‘तस्मै’ इति सर्वनामपदं कस्मै प्रयुक्तम्?


यथानिर्देशमुत्तरत -

‘दुष्कराण्यपि कर्माणि’- अत्र विशेष्यपदं किम्?


संन्धि/सन्धिविच्छेदं च कुरुत -

पदातिरेव – ...... + ......


संन्धि/सन्धिविच्छेदं च कुरुत -

निशान्धकारे – ...... + ......


संन्धि/सन्धिविच्छेदं च कुरुत -

लीलयैव – ....... + .......


संन्धि/सन्धिविच्छेदं च कुरुत -

यदुक्तम् – ....... + .......


कोष्ठक दत्त पद यथानिर्दिष्टां विभक्तिं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत -

 सः ______ निष्क्रम्य बहिरगच्छत्। (गृहशब्दे पंचमी)


कोष्ठक दत्त पद यथानिर्दिष्टां विभक्तिं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत -

तौ ______ प्रति प्रस्थितौ। (न्यायाधिकारिन् शब्दे द्वितीया)


कोष्ठक दत्त पद यथानिर्दिष्टां विभक्तिं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत -

______ चौर्याभियोगे त्वं वर्षत्रयस्य कारादण्डं लप्यसे। (इदम् शब्दे सप्तमी)


अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि संस्कृतेन लिखत।

आरक्षी सुपष्टदेह आसीत्‌, अभियुक्तश्च अतीव कृशकाय:। भारवत: शवस्य स्कन्धेन वहनं तत्कृते दुष्करम्‌ आसीत्‌। स भारवेदनया क्रन्दति स्म। तस्य क्रन्दनं निशम्य मुदित आरक्षी तमुवाच - "रे दुष्ट! तस्मिन् दिने त्वयाऽहं चोरिताया मञ्जूषाया ग्रहणाद्‌ वारितः। इदानीं निजकृत्यस्य फलं भुङ्क्ष्व। अस्मिन् चौर्याभियोगे त्वं वर्षत्रयस्य कारादण्डं लप्स्यसे” इति प्रोच्य उच्चै: अहसत्‌। यथाकथञ्चिद्‌ उभौ शवमानीय एकस्मिन् चत्वरे स्थापितवन्तौ। न्यायाधीशेन पुनस्तौ घटनाया: विषये वक्तुमादिष्टौ। आरक्षिणि निजपक्षं प्रस्तुतवति आश्चर्यम्‌ अघटत्‌ स शव: प्रावारकमपसार्य न्यायाधीशमभिवाद्य निवेदितवान्‌ - मान्यवर! एतेन आरक्षिणा अध्वनि यदुक्तं तद्‌ वर्णयामि 'त्वयाऽहं चोरिताया: मञ्जूषाया: ग्रहणाद्‌ वारितः, अतः निजकृत्यस्य फलं भुङ्क्ष्व।'

(i) एकपदेन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्)       1

(क) सुपष्टदेह: क: आसीत्‌?

(ख) अभियुक्ताय भारवत: कस्य वहनं दुष्करम्‌ आसीत्‌?

(ग) कृशकायः क: आसीत्‌?

(ii) पूर्णवाक्येन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्)        2

(क) आरक्षी अभियुक्तं प्रति दण्डविषये किम्‌ प्रोच्य उच्चै: अहसत्‌?

(ख) अभियुक्तः कया क्रन्दति स्म?

(ग) उभौ शवम्‌ आनीय कुत्र स्थापितवन्तौ?

(iii) निर्देशानुसारम्‌ उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्)        2

(क) त्वं वर्षत्रयस्य कारादण्डं लप्स्यसे अत्र वाक्ये कर्तृपदं किम्‌?

(ख) 'चोरिताया:' इति विशेषणपदस्य विशेष्यपदं किम्‌?

(ग) 'प्रणम्य' इति पदस्य किं पर्यायपदं गद्यांशे प्रयुक्तम्‌?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×