Question

खालील संक्षिप्त टिप लिहा.

भारतातील प्रादेशिक विषमतेवर परिणाम करणारे घटक

Answer 1

भारतातील विविध प्रदेशांमध्ये होणाऱ्या असमान आर्थिक विकासाला ‘प्रादेशिक विषमता’ असे म्हणतात. काही प्रदेश सतत

मागासलेले असताना, इतर प्रदेश अधिक वेगाने विकसित होतात. प्रादेशिक असमतोलाची मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:

1. नैसर्गिक संसाधनांचे असमान वितरण: काही भागांत इतरांपेक्षा जास्त पाणी, सुपीक मृदा (माती) आणि खनिजे उपलब्ध असतात, ज्याचा परिणाम तेथील विकासावर होतो.
2. कमकुवत पायाभूत सुविधा: काही विशिष्ट क्षेत्रांमध्ये रस्ते, वाहतूक, वीज आणि दळणवळण यांसारख्या पायाभूत सुविधा अपुऱ्या असल्याने विकासाचा वेग मंदावतो.
3. औद्योगिक विकास: काही प्रदेश कमी विकसित राहत असताना, काही मोजक्या ठिकाणी उद्योगांचे केंद्रीकरण होते, ज्यामुळे तिथे रोजगाराच्या संधी आणि वाढ अधिक प्रमाणात निर्माण होते.
4. सरकारी धोरणे आणि गुंतवणूक: निधीचे असमान वाटप आणि विकासात्मक उपक्रमांमधील फरकामुळे प्रादेशिक वाढीमध्ये तफावत निर्माण होऊ शकते.