Question

खालील घटना/परिस्थितीचा अभ्यास करून आपले मत लिहा:

XYZ कंपनी लिमिटेड २०२१-२२ वर्षासाठी लाभांश जाहीर करण्याचे निश्‍चित केले. त्यावर्षी कंपनीला अपेक्षे पेक्षा कमी नफा झाला आहे.

(अ) संचालक मंडळ मुक्त राखीव निधीतून रु. ५/- प्रतिभाग दराने लाभांशाची शिफारस करू शकते का?

(ब) वार्षिक सर्वसाधारण सभेच्या संमतीशिवाय संचालक मंडळ लाभांश जाहीर करू शकते का?

(क) संचालक मंडळ भेटीच्या स्वरूपात लाभांश देऊ शकते का?

Answer 1

(अ) होय, संचालक मंडळ मुक्त राखीव निधीतून (Free Reserves) लाभांश जाहीर करण्याची शिफारस करू शकते, कारण कंपन्यांना त्यांच्या मुक्त राखीव निधीतून अंतिम लाभांश देण्याची परवानगी आहे.
परंतु, कंपनी अधिनियम २०१३ नुसार, हे करताना कंपनीच्या आर्थिक स्थिरतेला धोका होणार नाही याची खात्री करणे आवश्यक आहे.

(ब) नाही, अंतिम लाभांश जाहीर करण्यासाठी वार्षिक सर्वसाधारण सभेच्या संमतीची आवश्यकता असते. परंतु, आंतरिम लाभांश कंपनी नफा कमवत असेल, तर संचालक मंडळ स्वतः जाहीर करू शकते.

(क) नाही, कंपनी अधिनियम २०१३ नुसार, लाभांश केवळ रोख स्वरूपात किंवा बोनस शेअर्सच्या स्वरूपात दिला जाऊ शकतो. लाभांश गिफ्ट किंवा इतर स्वरूपात देण्यास परवानगी नाही.