Advertisements
Advertisements
प्रश्न
Find: `int(x+2)/sqrt(9x-x^2)dx`
Advertisements
उत्तर
Let I = `int(x+2)/sqrt(9x-x^2)dx`
I = `int(x+2)/(sqrt(-x^2-9x))dx`
= `int(x+2)/(sqrt(-[x^2-9x+(9/2)^2-(9/2)^2]))dx`
= `int(x+2)/sqrt(-[(x-9/2)^2-81/4])dx`
= `int(x+2)/sqrt(81/4-(x-9/2)^2)dx`
Let t = x – `9/2`
x = t + `9/2`
Add 2 to both sides,
x + 2 = t + `9/2` + 2
⇒ x + 2 = t + `13/2`
Diff. both sides w.r.t ‘x’
⇒ dx = dt
I = `int((t+13/2))/sqrt(81/4-t^2)dt`
= `intt/sqrt(81/4-t^2)dt+13/2intdt/sqrt81/4-t^2`
I1 = `intt/(sqrt(81/4-t^2))dt`
Let `81/4-t^2 = u`
–2tdt = du
⇒ tdt = `(-du)/2`
= `(-1)/2int(du)/sqrt4`
= `(-1)/2int4^((-1)/2)du`
= `(-1)/2 4^((-1)/2+1)/((-1)/2+1)+C`
= `-sqrt4+C`
= `-sqrt(81/4-t^2)+C`
Substitute t = `x-9/2`
= `-sqrt(81/4-(x-9/2)^2)+C_1`
= `-sqrt(81/4-x^2-81/4+2*x*9/2)+C_1`
= `-sqrt(-x^2+9x)+C_1`
I1 = `-sqrt(9x-x^2)+C_1` ...(1)
I2 = `13/2intdt/(sqrt(81/4-t^2))`
= `13/2intdt/sqrt((9/2)^2-t^2)`
`intdx/(sqrt(a^2-x^2))=sin^-1 x/a+C`
= `13/2sin^-1 t/(9/2)+C_2`
Substitute, t = `x-9/2`
= `13/2sin^-1 ((x-9/2))/(9/2)+C_2`
`13/2sin^-1 (((2x-9)/2))/(9/2)+C_2`
I2 = `13/2sin^-1((2x-9)/9)+C_2` ...(2)
Now by adding (1) and (2)
I = I1 + I2
= `-sqrt(9x-x^2)+13/2sin^-1((2x-9)/9)+C` ...[∵ C = C1 + C2]
