हिंदी
महाराष्ट्र स्टेट बोर्डSSC (Marathi Medium) ८ वीं कक्षा

दातांची कृत्रिम कवळी कशापासून तयार करतात याची माहिती मिळवा. - General Science [सामान्य विज्ञान]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

दातांची कृत्रिम कवळी कशापासून तयार करतात याची माहिती मिळवा.

विस्तार में उत्तर
Advertisements

उत्तर

कृत्रिम दात तयार करण्यासाठी विशेष साहित्य वापरले जाते, जे नैसर्गिक दात आणि हिरड्यांच्या स्वरूप आणि कार्याची नक्कल करू शकते. हे साहित्य टिकाऊ, हलके आणि शरीरास अनुरूप असते. वापरण्यात येणारे साहित्य दातांच्या प्रकारावर आणि रुग्णाच्या गरजांवर अवलंबून बदलते.

दातांच्या कृत्रिम बसवणीसाठी (Dentures) वापरण्यात येणारे साहित्य

कृत्रिम दातांच्या आधारासाठी वापरण्यात येणारे साहित्य: कृत्रिम दातांचा आधार हा नैसर्गिक हिरड्यांच्या स्वरूपासारखा दिसावा आणि कृत्रिम दातांना आधार द्यावा यासाठी तयार केला जातो.

  1. ऍक्रिलिक रेजिन:
    गुणधर्म:
    • हलके आणि टिकाऊ
    • नैसर्गिक हिरड्यांच्या रंगासारखा बनवता येतो.
    • सुलभपणे साचा बनवता येतो आणि आवश्यकतेनुसार बदल करता येतात.
    • सर्वात जास्त वापरण्यात येणारे साहित्य.
  2. लवचिक रेजिन
    गुणधर्म:
    • लवचिक आणि मऊ (Flexible and soft), त्यामुळे अधिक आरामदायक.
    • हिरड्यांवर कमी दाब टाकतो, त्यामुळे अस्वस्थता कमी होते.
    • अर्धवट (Partial) कृत्रिम दात किंवा संवेदनशील हिरड्यांकरिता वापरले जाते.
  3. धातू मिश्रधातू:
    गुणधर्म:
    • अत्यंत मजबूत आणि टिकाऊ
    • ऍक्रिलिकपेक्षा पातळ आणि हलके
    • बहुतेक वेळा अर्धवट (Partial) कृत्रिम दातांच्या संरचनेसाठी वापरले जाते.

कृत्रिम दातांसाठी वापरण्यात येणारे साहित्य: 

  1. ऍक्रिलिक रेजिन:
    गुणधर्म:
    • हलके आणि नैसर्गिक दातांवर कमी झीज निर्माण करते.
    • रंग आणि आकार सानुकूलित करता येतो.
    • सर्वसामान्यतः कृत्रिम दात बनवण्यासाठी सर्वाधिक वापरले जाते.
  2. पोर्सलीन:
    गुणधर्म: 
    • कठीण आणि अत्यंत टिकाऊ
    • डाग पडत नाहीत आणि झिजत नाहीत
    • नैसर्गिक दातांसारखा अधिक वास्तवदर्शी लुक देतो.
    • पूर्ण कृत्रिम दातांमध्ये किंवा अधिक नैसर्गिक लुकसाठी निवडला जातो.
  3. कॉम्पोझिट रेजिन:
    गुणधर्म: 
    • सिरॅमिक आणि प्लास्टिकचे मिश्रण असल्यामुळे अधिक सौंदर्यदृष्ट्या आकर्षक आणि टिकाऊ.
    • पोर्सलीनपेक्षा हलके
    • ऍक्रिलिक किंवा पोर्सलीनला पर्याय म्हणून संपूर्ण किंवा अर्धवट कृत्रिम दातांसाठी वापरले जाते.

इतर घटक:

  1. 3D प्रिंटेड कृत्रिम दात:
    • आधुनिक 3D प्रिंटिंग तंत्रज्ञानाद्वारे रेजिन किंवा मिश्रित साहित्य वापरून तयार केले जातात.
    • अत्यंत अचूक आणि सानुकूलित.
  2. थर्मोप्लास्टिक साहित्य:
    • लवचिक आणि हलके कृत्रिम दात तयार करण्यासाठी वापरले जाते.
    • चांगले बसणारे आणि अधिक आरामदायक असतात.
shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 17: मानवनिर्मित पदार्थ - स्वाध्याय [पृष्ठ १११]

APPEARS IN

बालभारती Samanya Vidnyan Ekatmik [Marathi] Standard 8 Maharashtra State Board
अध्याय 17 मानवनिर्मित पदार्थ
स्वाध्याय | Q 2. | पृष्ठ १११
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×