हिंदी

∫ 1 ( Sin X − 2 Cos X ) ( 2 Sin X + Cos X ) Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right) \left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right) \left( 2 \sin x + \cos x \right)} dx\]

Dividing numerator and denominator by cos2x we get ,

\[I = \int\frac{\frac{1}{\cos^2 x}}{\left( \tan x - 2 \right) \left( 2 \tan x + 1 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{\sec^2 x}{\left( \tan x - 2 \right) \left( 2 \tan x + 1 \right)} dx\]
\[\text{ Putting tan x = t }\]
\[ \Rightarrow \text{ sec}^2 \text{ x  dx} = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{1}{\left( t - 2 \right) \left( 2t + 1 \right)}dt\]
\[ = \int\frac{1}{2 t^2 + t - 4t - 2}dt\]
\[ = \int\frac{1}{2 t^2 - 3t - 2}dt\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{1}{t^2 - \frac{3t}{2} - 1}dt\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{1}{t^2 - \frac{3}{2}t + \left( \frac{3}{4} \right)^2 - \left( \frac{3}{4} \right)^2 - 1}dt\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{1}{\left( t - \frac{3}{4} \right)^2 - \frac{9}{16} - 1}dt\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{1}{\left( t - \frac{3}{4} \right)^2 - \left( \frac{5}{4} \right)^2}dt\]
\[ = \frac{1}{2} \times \frac{1}{2 \times \frac{5}{4}} \text{ ln }\left| \frac{t - \frac{3}{4} - \frac{5}{4}}{t - \frac{3}{4} + \frac{5}{4}} \right| + C ....................\left[ \because \int\frac{1}{x^2 - a^2}dx = \frac{1}{2a}\text{ ln }\left| \frac{x - a}{x + a} \right| + C \right]\]
\[ = \frac{1}{5} \text{ ln }\left| \frac{t - 2}{t + \frac{1}{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{5} \text{ ln } \left| \frac{2 \left( t - 2 \right)}{2t + 1} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{5} \text{ ln }\left| \frac{2 \left( \tan x - 2 \right)}{2 \tan x + 1} \right| + C................ \left[ \because t = \tan x \right]\]
\[ = \frac{1}{5} \text{ ln} \left| \frac{\tan x - 2}{2 \tan x + 1} \right| + \frac{1}{5} \text{ ln 2 + C }\]
\[ = \frac{1}{5} \text{ ln }\left| \frac{\tan x - 2}{2 \tan x + 1} \right| + C'\]
\[\text{ where } \]
\[C' = C + \frac{1}{5} \text{ ln 2 }\]
shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 56 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int \left( \sqrt{x} - \frac{1}{\sqrt{x}} \right)^2 dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int\frac{1}{2 - 3x} + \frac{1}{\sqrt{3x - 2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 1} + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x + 3} + \sqrt{2x - 3}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]

\[\int\frac{x^3}{x - 2} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{3x + 2}} dx\]

\[\int \cos^2 \text{nx dx}\]

\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

\[\int\left( 4x + 2 \right)\sqrt{x^2 + x + 1}  \text{dx}\]

\[\int\frac{1}{1 + \sqrt{x}} dx\]

\[\int x^2 e^{x^3} \cos \left( e^{x^3} \right) dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

` ∫  sec^6   x  tan    x   dx `

` ∫      tan^5    x   dx `


Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

\[\int\frac{1}{a^2 - b^2 x^2} dx\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^2 + 4} dx\]

\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int\frac{x + \sin x}{1 + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ e}^x \text{ log } \left( x e^x \right) dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2}  \text{ dx }\]

\[\int e^x \cdot \frac{\sqrt{1 - x^2} \sin^{- 1} x + 1}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sqrt{16 + \left( \log x \right)^2}}{x} \text{ dx}\]

\[\int\left( 4x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x - 2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 6x - 8}{x^3 - 4x} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}}\text{  dx}\]

\[\int \cos^5 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 4x + 5} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x^2 + 4x + 5} \text{  dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×