Advertisements
Chapters
2: परमाणु की संरचना
3: तत्त्वों का वर्गीकरण एवं गुणधर्मों में आवर्तिता
4: रासायनिक आबंधन तथा आण्विक संरचना
5: द्रव्य की अवस्थाएँ
6: ऊष्मागतिकी
7: साम्यावस्था
8: अपचयोपचय अभिक्रियाएँ
9: हाइड्रोजन
10: s-ब्लॉक तत्त्व
11: p-ब्लॉक तत्त्व
12: कार्बनिक रसायन : कुछ आधारभूत सिद्धांत तथा तकनीकें
▶ 13: हाइड्रोकार्बन
14: पर्यावरणीय रसायन
![NCERT solutions for रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ chapter 13 - हाइड्रोकार्बन NCERT solutions for रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ chapter 13 - हाइड्रोकार्बन - Shaalaa.com](/images/rasayan-bhag-1-aur-2-hindi-class-11_6:134c1ea964064b77973b84538c3adc59.jpg)
Advertisements
Solutions for Chapter 13: हाइड्रोकार्बन
Below listed, you can find solutions for Chapter 13 of CBSE NCERT for रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११.
NCERT solutions for रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ 13 हाइड्रोकार्बन अभ्यास [Pages 404 - 405]
मेथेन के क्लोरीनीकरण के दौरान एथेन कैसे बनती है? आप इसे कैसे समझाएँगे?
निम्नलिखित यौगिक के IUPAC नाम लिखिए-
\[\ce{CH3CH = C(CH3)2}\]
निम्नलिखित यौगिक के IUPAC नाम लिखिए-
\[\ce{CH2 = CH-C ≡ C-CH3}\]
निम्नलिखित यौगिक के IUPAC नाम लिखिए-

निम्नलिखित यौगिक के IUPAC नाम लिखिए-

निम्नलिखित यौगिक के IUPAC नाम लिखिए-

निम्नलिखित यौगिक के IUPAC नाम लिखिए-
\[\begin{array}{cc}
\ce{CH3(CH2)4CH(CH2)3CH3}\phantom{......}\\
|\phantom{........}\\
\phantom{........}\ce{CH2 - CH(CH3)2}
\end{array}\]
निम्नलिखित यौगिक के IUPAC नाम लिखिए-
\[\begin{array}{cc}
\ce{CH3 - CH = CH - CH2 - CH = CH - CH - CH2 - CH = CH2}\\
\phantom{.................}|\\
\phantom{....................}\ce{C2H5}\\
\end{array}\]
निम्नलिखित यौगिक, जिनमें द्विआबंध तथा त्रिआबंध की संख्या दर्शायी गई है, के सभी संभावित स्थिति समावयवों के संरचना-सूत्र एवं IUPAC नाम दीजिए-
C4H8 (एक द्विआबंध)
निम्नलिखित यौगिक, जिनमें द्विआबंध तथा त्रिआबंध की संख्या दर्शायी गई है, के सभी संभावित स्थिति समावयवों के संरचना-सूत्र एवं IUPAC नाम दीजिए-
C5H8 (एक त्रिआबंध)
निम्नलिखित यौगिक के ओजोनी-अपघटन के पश्चात् बनने वाले उत्पादों के नाम लिखिए-
पेन्ट-2-ईन
निम्नलिखित यौगिक के ओजोनी-अपघटन के पश्चात् बनने वाले उत्पादों के नाम लिखिए-
3, 4-डाइमेथिल-हेप्ट-3-ईन
निम्नलिखित यौगिक के ओजोनी-अपघटन के पश्चात् बनने वाले उत्पादों के नाम लिखिए-
2-एथिलब्यूट-1-ईन
निम्नलिखित यौगिक के ओजोनी-अपघटन के पश्चात् बनने वाले उत्पादों के नाम लिखिए-
1-फेनिलब्यूट-1-ईन
एक एल्कीन ‘A’ के ओजोनी अपघटन से पेन्टेन-3-ओन तथा ऐथेनॉल का मिश्रण प्राप्त होता है। ‘A’ का IUPAC नाम तथा संरचना दीजिए।
एक ऐल्केन A में तीन C-C, आठ C-H सिग्मा-आबंध तथा एक C-C पाई आबंध हैं। A ओजोनी अपघटन से दो अणु ऐल्डिहाइड, जिनका मोलर द्रव्यमान 44 है, देता है। A का आई.यू.पी.ए.सी. नाम लिखिए।
एक एल्कीन, जिसके ओजोनी अपघटन से प्रोपेनॉल तथा पेन्टेन-3-ओन प्राप्त होते हैं, का संरचनात्मक सूत्र क्या है?
निम्नलिखित हाइड्रोकार्बन के दहन की रासायनिक अभिक्रिया लिखिए-
ब्यूटेन
निम्नलिखित हाइड्रोकार्बन के दहन की रासायनिक अभिक्रिया लिखिए-
पेन्टीन
निम्नलिखित हाइड्रोकार्बन के दहन की रासायनिक अभिक्रिया लिखिए-
हैक्साइन
निम्नलिखित हाइड्रोकार्बन के दहन की रासायनिक अभिक्रिया लिखिए-
टॉलूईन
हैक्स-2-ईन की समपक्ष (सिस) तथा विपक्ष (ट्रांस) संरचनाएँ बनाइए। इनमें से कौन-से समावयव का क्वथनांक उच्च होता है और क्यों?
बेन्जीन में तीन द्वि-आबंध होते हैं, फिर भी यह अत्यधिक स्थायी है, क्यों?
किसी निकाय द्वारा ऐरोमैटिकता प्रदर्शित करने के लिए आवश्यक शर्तें क्या हैं?
नीचे दिए गए निकाय ऐरोमैटिक नहीं हैं? कारण स्पष्ट कीजिए-

नीचे दिए गए निकाय ऐरोमैटिक नहीं हैं? कारण स्पष्ट कीजिए-

नीचे दिए गए निकाय ऐरोमैटिक नहीं हैं? कारण स्पष्ट कीजिए-

बेन्जीन को p-नाइट्रोब्रोमोबेन्जीन में कैसे परिवर्तित करेंगे?
बेन्जीन को m-नाइट्रोक्लोरोबेन्जीन में कैसे परिवर्तित करेंगे?
बेन्जीन को p-नाइट्रोटॉलूईन में कैसे परिवर्तित करेंगे?
बेन्जीन को ऐसीटोफीनोन में कैसे परिवर्तित करेंगे?
ऐल्केन H3C-CH2-C-(CH3)2-CH2-CH(CH3)2 में 1°, 2° तथा 3° कार्बन परमाणुओं की पहचान कीजिए तथा प्रत्येक कार्बन से आबंधित कुल हाइड्रोजन परमाणुओं की संख्या भी बताइए।
क्वथनांक पर ऐल्केन की श्रृंखला के शाखन का क्या प्रभाव पड़ता है?
प्रोपीन पर HBr के संकलन से 2-ब्रोमोप्रोपेन बनता है, जबकि बेन्जॉयल परॉक्साइड की उपस्थिति में यह अभिक्रिया 1-ब्रोमोप्रोपेन देती है। क्रियाविधि की सहायता से इसका कारण स्पष्ट कीजिए।
1, 2-डाइमेथिलबेन्जीन (o-जाइलीन) के ओजोनी अपघटन के फलस्वरूप निर्मित उत्पादों को लिखिए। यह परिणाम बेन्जीन की केकुले संरचना की पुष्टि किस प्रकार करता है?
बेन्जीन, n-हैक्सेन तथा एथाइन को घटते हुए अम्लीय व्यवहार के क्रम में व्यवस्थित कीजिए और इस व्यवहार का कारण बताइए।
बेन्जीन इलेक्ट्रॉनस्नेही प्रतिस्थापन अभिक्रियाएँ सरलतापूर्वक क्यों प्रदर्शित करती हैं, जबकि उसमें नाभिकस्नेही प्रतिस्थापन कठिन होता है?
एथाइन यौगिक को बेन्जीन में कैसे परिवर्तित करेंगे?
एथीन यौगिक को बेन्जीन में कैसे परिवर्तित करेंगे?
हैक्सेन यौगिक को बेन्जीन में कैसे परिवर्तित करेंगे?
उन सभी एल्कीनों की संरचनाएँ लिखिए, जो हाइड्रोजनीकरण करने पर 2-मेथिलब्यूटेन देती हैं।
निम्नलिखित यौगिक को उनकी इलेक्ट्रॉनस्नेही (E+) के प्रति घटती आपेक्षिक क्रियाशीलता के क्रम में व्यवस्थित कीजिए-
क्लोरोबेन्जीन, 2, 4-डाइनाइट्रोक्लोरोबेन्जीन, p-नाइट्रोक्लोरोबेन्जीन
निम्नलिखित यौगिक को उनकी इलेक्ट्रॉनस्नेही (E+) के प्रति घटती आपेक्षिक क्रियाशीलता के क्रम में व्यवस्थित कीजिए-
टॉलूईन, p-H3C-C6H4-NO2, p-O2N-C6H4-NO2
बेन्जीन, m-डाइनाइट्रोबेन्जीन तथा टॉलूईन में से किसका नाइट्रोकरण आसानी से होता है और क्यों?
बेन्जीन के एथिलीकरण में निर्जल ऐलुमिनियम क्लोराइड के स्थान पर कोई दूसरा लूइस अम्ल सुझाइए।
क्या कारण है कि वुर्ट्ज़ अभिक्रिया से विषम संख्या कार्बन परमाणु वाले विशुद्ध ऐल्केन बनाने के लिए प्रयुक्त नहीं की जाती? एक उदाहरण देकर स्पष्ट कीजिए।
Solutions for 13: हाइड्रोकार्बन
![NCERT solutions for रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ chapter 13 - हाइड्रोकार्बन NCERT solutions for रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ chapter 13 - हाइड्रोकार्बन - Shaalaa.com](/images/rasayan-bhag-1-aur-2-hindi-class-11_6:134c1ea964064b77973b84538c3adc59.jpg)
NCERT solutions for रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ chapter 13 - हाइड्रोकार्बन
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. NCERT solutions for Mathematics रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ CBSE 13 (हाइड्रोकार्बन) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. NCERT textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ chapter 13 हाइड्रोकार्बन are हाइड्रोकार्बन का वर्गीकरण, ऐल्केन, नाम पद्धति तथा समावयवता, ऐल्केन का विरचन, ऐल्केन के भौतिक गुणधर्म, ऐल्केन के रासायनिक गुणधर्म, ऐल्केन का संरुपण, एल्कीन, द्विआबंध की संरचना, एल्कीनों के नाम पद्धति, एल्कीनों की समावयता, एल्कीन का विरचन, एल्कीन के गुणधर्म, एल्काइन, एल्काइन की नामपद्धति तथा समावयवता, त्रि-आबंध की संरचना, एल्काइन का विरचन, एल्काइन के गुणधर्म, ऐरोमैटिक हाइड्रोकार्बन, ऐरोमैटिक हाइड्रोकार्बन की नामपद्धति तथा समावयवता, बेन्जीन की संरचना, ऐरोमैटिकता, बेन्जीन का विरचन, ऐरोमैटिक हाइड्रोकार्बन के गुणधर्म, एकल प्रतिस्थापित बेन्जीन में क्रियात्मक समूह का निर्देशात्मक प्रभाव, कैंसरजन्य गुण तथा विषाक्तता, हाइड्रोकार्बन का वर्गीकरण, ऐल्केन, नाम पद्धति तथा समावयवता, ऐल्केन का विरचन, ऐल्केन के भौतिक गुणधर्म, ऐल्केन के रासायनिक गुणधर्म, ऐल्केन का संरुपण, एल्कीन, द्विआबंध की संरचना, एल्कीनों के नाम पद्धति, एल्कीनों की समावयता, एल्कीन का विरचन, एल्कीन के गुणधर्म, एल्काइन, एल्काइन की नामपद्धति तथा समावयवता, त्रि-आबंध की संरचना, एल्काइन का विरचन, एल्काइन के गुणधर्म, ऐरोमैटिक हाइड्रोकार्बन, ऐरोमैटिक हाइड्रोकार्बन की नामपद्धति तथा समावयवता, बेन्जीन की संरचना, ऐरोमैटिकता, बेन्जीन का विरचन, ऐरोमैटिक हाइड्रोकार्बन के गुणधर्म, एकल प्रतिस्थापित बेन्जीन में क्रियात्मक समूह का निर्देशात्मक प्रभाव, कैंसरजन्य गुण तथा विषाक्तता.
Using NCERT रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ solutions हाइड्रोकार्बन exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in NCERT Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ students prefer NCERT Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter 13, हाइड्रोकार्बन रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ additional questions for Mathematics रसायन भाग १ आणि २ [हिंदी] इयत्ता ११ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
