Please select a subject first
Advertisements
Advertisements
गद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टा: कृती: कुरुत।
|
भूपालः पृथुवैन्यः नाम धरायां प्रथमः अभिषिक्तः सम्राट्। प्रयागक्षेत्रे पृथुनृपस्य राजधानी आसीत्।राज्याभिषेकसमये चारणा: पृथुनृपस्य स्तुतिं गातुमुत्सुका:। तदा पृथु: आज्ञापयत्, “तिष्ठन्तु चारणा:। यावत् मम सद्गुणा: न प्रकटीभवन्ति तावदहं न स्तोतव्य:। स्तवनं तु ईश्वरस्यैव भवेत्।” स्तुतिगायका: पृथुनृपस्य एतादृशीं नि: स्पृहतां ज्ञात्वा प्रसन्नाः अभवन्। एकदा पृथुराजः स्वराज्ये भ्रमणम् अकरोत्। भ्रमणसमये तेन दृष्टं यत् प्रजा: अतीव कृशाः अशक्ताश्च। ताः प्रजा: पशुवज्जीवन्ति। निकृष्टान्नं खादन्ति। तद् दृष्ट्वा राजा चिन्ताकुल: जात:। तदा पुरोहितोऽवदत्, “हे राजन्, धनधान्यादि सर्वं वस्तुजातं वस्तुत: वसुन्धराया: उदर एव वर्तते। तत्प्राप्तुं यतस्व।" |
(1) अवबोधनम्। (3 तः 2) 2
(क) उचितं पर्यायं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत। 1
(1) ______ पृथुनृपस्य राजधानी आसीत्। (काक्षीक्षेत्रे/प्रयागक्षेत्रे)
(2) स्तवनं तु ______ भवेत्। (मानवस्यैव/ईश्वरस्यैव)
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत। 1
चारणा: किमर्थम् उत्सुका:?
(ग) अमरकोषात् शब्दं योजयित्वा वाक्यं पुनर्लिखत। 1
राजा चिन्ताकुल: जात:।
(2) गद्यांशं पठित्वा जालरेखाचित्रं पूरयत। 2
Concept: undefined >> undefined
समासविग्रहाणां समासनामभि: सह मेलनं कुरुत।
| समासविग्रह: | समासनाम |
| रामस्य अभिषेकः। | इतेतर् द्वन्द्व:। |
| न शक्यम्। | कर्मधारयः। |
| मृगः च शृगाल: च। | षष्ठी तत्पुरुष:। |
| सद्गुणा: एव सत्ति:। | अव्ययीभाव:। |
| महान् भागः यस्य स:। | नञ्-तत्पुरुष:। |
| क्रमम् अनुसृत्य। | बहुव्रीहिः। |
Concept: undefined >> undefined
Advertisements
मञ्जूषातः समानार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
कुसुमम् = ______।
Concept: undefined >> undefined
गद्यांशं पठित्वा सरलार्थं लिखत।
| वैखानस: | राजन्! समिदाहरणाय प्रस्थिता वयम्। एष खलु कण्वस्य कुलपते: अनुमालिनीतीरमाश्रमो दृश्यते। प्रविश्य प्रतिगृह्यताम् आतिथेय: सत्कार:। |
| दुष्यन्तः | तपोवननिवासिनामुपरोधो मा भूत्। अत्रैव रथं स्थापय यावदवतरामि। |
Concept: undefined >> undefined
मञ्जूषातः विरुदार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
लघुः × ______।
Concept: undefined >> undefined
मञ्जूषातः समानार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
मृगः = ______।
Concept: undefined >> undefined
मञ्जूषातः विरुदार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
बद्ध: × ______।
Concept: undefined >> undefined
त्वम् आत्मानं मृतवत् ______।
Concept: undefined >> undefined
गद्यांशं पठित्वा सरलार्थं लिखत।
| विश्वामित्रः | अयि मातः, विश्वामित्रोऽहम्। दूरतः आयातः रथैः शकटैः च। वयं सर्वे परतीरं गन्तुं समुत्सुकाः। |
| नदी (शुतुद्री): | विप्रवर, मधुरा खलु ते वाणी। रञ्जयति अस्मान्। वद, कथं तव साहाय्यं कर्तव्यम्? |
Concept: undefined >> undefined
धातूनाम् अव्ययानां च विशिष्टविभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माण कुरुत ।
कथ् (उ. प.)
Concept: undefined >> undefined
समय-स्तम्भपेलनं कुरुत ।
| 'अ' | 'आ' | |
| (1) | पादेन-षड्वादनम् | ७.०० |
| (2) | सप्तवादनम् | ६.९० |
| ५.४५ |
Concept: undefined >> undefined
विशिष्ट -विभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माणं कुरुत ।
स्निह् - ______
Concept: undefined >> undefined
विशिष्ट -विभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माणं कुरुत।
रुच्
Concept: undefined >> undefined
विशिष्ट-विभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माणं कुरुत।
कृते -
Concept: undefined >> undefined
सङ्ख्यावाचकानि।
भगवता व्यासेन ______ (१८) पुराणानि रचितानि।
Concept: undefined >> undefined
सङ्ख्यावाचकानि।
______ (४) वेदाः वर्तन्ते।
Concept: undefined >> undefined
सङ्ख्यावाचकानि।
______ (३) महिलाः जलमाहर्तुं गच्छन्ति।
Concept: undefined >> undefined
सङ्ख्यावाचकानि।
भोजने ______ (६) रसेषु मधुरः रसः मम प्रियः।
Concept: undefined >> undefined
सङ्ख्यावाचकानि।
भगवद्गीतायाम् अष्टादशे अध्याये ______ (७८) श्लोकाः सन्ति।
Concept: undefined >> undefined
समय-स्तम्भमेलनं कुरुत।
| 'अ' | 'आ' | |
| (1) | पञ्चवादनम् | ६.३० |
| (2) | सपाद अष्टवादनम् | ५.०० |
| ८.१५ |
Concept: undefined >> undefined
