Advertisements
Advertisements
प्रश्न
युरोपातील धर्मयुद्धाच्या अपयशाची कारणे स्पष्ट करा.
स्पष्ट करा
लघु उत्तर
Advertisements
उत्तर १
- युरोपातील सत्ताधीश आणि पोप यांनी या युद्धांकडे आपला प्रभाव वाढेल, अशा संकुचित हेतूंनी पाहिले.
- धर्मावरील श्रद्धा उतरणीस लागली होती.
- युरोपातील विविध राजांमध्ये एकीचा अभाव होता.
- पोप आणि जर्मन सम्राट यांच्यात अधिकारांसाठी वितुष्ट होते.
- बायॉन्टाईन सम्राटांचा या संघर्षात सहकार्याचा अभाव होता.
shaalaa.com
उत्तर २
- ११ व्या शतकात, ज्यू, ख्रिश्चन आणि मुस्लिम या तिन्ही धर्मांच्या अनुयायांकडून पवित्र मानली जाणारी शहरे जेरुसलेम आणि बेथलेहेम ही इस्लामी राजवटीखाली होती.
- युरोपातील ख्रिश्चनांना ही पवित्र स्थळे पुन्हा आपल्या ताब्यात घ्यायची होती; या इच्छेतूनच ‘धर्मयुद्धे’ (Crusades) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या युद्धांच्या मालिकेचा उदय झाला.
- अनेक सामान्य युरोपियन नागरिक या धार्मिक युद्धांमध्ये सहभागी होण्यासाठी अत्यंत प्रेरित झाले होते.
- धर्मयुद्धांमध्ये सहभागी होणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तीचे सर्व पाप क्षमा केले जाईल आणि तिला स्वर्गात स्थान मिळेल, अशी घोषणा पोपने केली होती; या घोषणेमुळे मोठ्या संख्येने लोक या युद्धांमध्ये सामील होण्यास प्रोत्साहित झाले.
- धार्मिक कारणांसोबतच, रोमन सम्राटांचा उद्देश सिरिया आणि आशिया मायनरसारख्या प्रदेशांवर आपला प्रभाव आणि नियंत्रण विस्तारणे हा देखील होता.
- जेनोआ आणि व्हेनिससारख्या इटालियन शहरांमधील श्रीमंत व्यापाऱ्यांनीही या धर्मयुद्धांना पाठिंबा दिला; मध्य आशियामध्ये नवीन व्यापारी मार्ग खुले होतील, अशी त्यांना आशा होती.
- इ.स. १०९६ मध्ये पहिले धर्मयुद्ध झाले.
- पुढे, पोप युजेनियस तिसरा यांनी पुन्हा एकदा धर्मयुद्धाचे आवाहन केले; या आवाहनाला फ्रान्सचा राजा लुई सातवा आणि जर्मनीचा राजा कॉनराड तिसरा यांचा पाठिंबा लाभला होता.
shaalaa.com
युरोपातील धर्मयुद्धे (क्रुसेडस) आणि त्याचे दूरगामी परिणाम
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
