Question

संकल्पना स्पष्ट करा.

लिखित साधने

Answer 1

1. वेगवेगळ्या काळातील इतिहास समजून घेण्यास मदत करणाऱ्या सर्व साहित्याला इतिहासाची ‘लिखित साधने’ असे म्हणतात.
2. मनुष्याने लेखनाची कला शिकल्यानंतर, त्याने लेखन कलेचा वापर करून त्याच्या जीवनातील विविध पैलूंचे दस्तऐवजीकरण करण्यास सुरुवात केली.
3. लिखित साधन आपल्याला मध्ययुगीन काळातील महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटनांबद्दल जाणून घेण्यास मदत करतात. देवनागरी, अरबी, पर्शियन, मोडी इत्यादी लिपींचा वापर करून हे दस्तऐवजीकरण केले जात असे.
4. या दस्तऐवजांद्वारे, आपण भूतकाळातील खालील पैलूंबद्दल माहिती गोळा करू शकतो, उदा., लोकांचे जीवन, अन्नपदार्थ, पोशाख, सण, सांस्कृतिक आणि सामाजिक परिस्थिती, भाषिक व्यवहार, लोकांचे परंपरा आणि वर्तनाचे नियम, शासकांची धोरणे आणि प्रशासकीय व्यवस्था, वेगवेगळ्या शासकांमधील राजनैतिक संबंध, समकालीन राजकीय घडामोडी इत्यादी.
5. लिखित साधनांची उदाहरणे म्हणजे ग्रंथ आणि चरित्रे; प्रवासवर्णने; बखर आणि तारिख किंवा तावरिख सारखे इतिहास; राजाच्या दरबारातील कामकाजाचे दस्तऐवज, भुर्जपत्रे; वंशावळी आणि शकावली; पत्रव्यवहार आणि प्रेषण दस्तऐवज; न्यायालयीन निर्णय, आदेश, हुकूम आणि धार्मिक हस्तलिखिते.