Question

पर्यावरणरक्षायै ‘किं किं कर्तव्यम्’ ‘किं किं न कर्तव्यम्’ एतादृशाः केचन उपायाः अधः लिखिताः सन्ति। एतेभ्यः समुचितानाम् उपायानाम् सङ्कलनं कृत्वा एकम् अनुच्छेदं लिखत -

1. गृहस्य प्राङ्गणे पुष्पपादपाः रोपणीयाः।
2. प्रत्येकं नगरम् उपनगरं वा यन्त्राणां ध्वनिना गुज्जितं भवेत्।
3. राजमार्गम् उभयतः छायावृक्षाः भवेयुः
4. इन्धनाय द्रुमाः छेदनीयाः।
5. प्रत्येकं गृहं काष्ठनिर्मितैः मञ्चैः आसन्दिकाभिः मञ्जूषाभिश्च सुशोभितं स्यात्।
6. गृहं स्वच्छं सुप्रकाशितं च भवेत्।
7. शयनकक्षे दुग्धदाः पशवः निबद्धाः भवेयुः।
8. गृहस्य अवकरः प्रवेशद्वारस्य समीपे एव स्थापनीयः।
9. गृहस्य प्रत्येकं सदस्यः स्वस्ववाहनेन बहिः गच्छतु।
10. सर्वे प्रदूषण-प्रसार-पराः उद्योगाः नगराद् ग्रामाद् वा दूरे स्थापनीयाः।
11. दूषितानि जलानि गङ्गादिनदीषु न पतेयुः।
12. तैल-रहितवाहनानां सङ्ख्या न्यूना भवेत्।
13. कर्मस्थलानि प्राकृतिकसौन्दर्येण विभूषितानि स्युः।
14. सर्वे हिंसकाः जीवाः हन्तव्याः।
15. पर्यावरणस्य विनाशकः दण्डितः स्यात्।
16. प्रत्येकं नरः निवासपरिसरे तरूणां रोपणम् अभिरक्षणं च कुर्यात्।

Answer 1

कर्तव्याः यथा— गृहस्य प्राङ्गणे पुष्पपादपाः रोपणीयाः; राजमार्गम् उभयतः छायावृक्षाः भवेयुः; गृहं स्वच्छं सुप्रकाशितं च भवेत्; सर्वे प्रदूषण-प्रसार-पराः उद्योगाः नगराद् ग्रामाद् वा दूरे स्थापनीयाः; दूषितानि जलानि गङ्गादिनदीषु न पतेयुः; कर्मस्थलानि प्राकृतिकसौन्दर्येण विभूषितानि स्युः; पर्यावरणस्य विनाशकः दण्डितः स्यात्; प्रत्येकं नरः निवासपरिसरे तरूणां रोपणम् अभिरक्षणं च कुर्यात्। न कर्तव्याः यथा— प्रत्येकं नगरम् उपनगरं वा यन्त्राणां ध्वनिना न गुज्जितं भवेत्; इन्धनाय द्रुमाः न छेदनीयाः; काष्ठनिर्मितैः मञ्चैः आसन्दिकाभिः मञ्जूषाभिश्च गृहं न सुशोभितं भवेत्; शयनकक्षे दुग्धदाः पशवः न निबद्धाः भवेयुः; गृहस्य अवकरः प्रवेशद्वारस्य समीपे न स्थापनीयः; गृहस्य प्रत्येकं सदस्यः स्वस्ववाहनेन बहिः न गच्छेत्; तैल-रहितवाहनानां सङ्ख्या न्यूना न भवेत्; सर्वे हिंसकाः जीवाः न हन्तव्याः। एवं वयं पर्यावरणस्य रक्षणं कर्तुं शक्नुमः।