मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता १० वी

लकारं लिखत। पादान्स्तब्धीकृत्य तिष्ठ।

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

लकारं लिखत।  

पादान्स्तब्धीकृत्य तिष्ठ। 

व्याकरण
Advertisements

उत्तर

लोट्लकारः

shaalaa.com
अभ्यासपत्र​म् - १।
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 3.1: अभ्यासपत्रम्‌ - १। - अभ्यासपत्रम् [पृष्ठ १४]

APPEARS IN

बालभारती Sanskrit Composite Anand [English] Standard 10 Maharshtra State Board
पाठ 3.1 अभ्यासपत्रम्‌ - १।
अभ्यासपत्रम् | Q ३. (ई) | पृष्ठ १४

संबंधित प्रश्‍न

वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्/ असत्यम् इति लिखत।

स्तवनं तु मानवस्यैव भवेत्।


वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्/ असत्यम् इति लिखत।

पृथुराजः प्रजाहितदक्षः नृपः।


शृगालः स्वार्थहेतुना ______ सह मैत्रम् ऐच्छत्। 


______ बीजेभ्यः अङ्कुराः उद्भूताः।


प्रजाः अतीव ______ आसन्।


क्रमेण योजयत ।
१. क्षेत्रे बीजानां वपनम्
२. भूमेः उर्वरीकरणम् ।
३. जलव्यवस्थापनम् ।
४. नदीमार्गस्य अवरोधनम् ।


क्रमेण योजयत ।
१. भ्रमणसमये तेन दृष्टं यत् प्रजाः अतीव कृशा : अशक्ताः च ।
२. पुरोहितेन उपाय : कथितः ।
३. तत् दृष्ट्वा राजा चिन्ताकुलः जातः
४. एकदा पृथुराजः स्वराज्ये भ्रमणम् अकरोत् ।


क्रमेण योजयत।

  1. मृगकाकयोः स्नेहेन निवासः।
  2. काकस्य उपदेशः।
  3. मृगकाकशृगालानाम्‌ एकतर निवासः।
  4. शृगालस्य मृगेण सह मित्रता।

क्रमेण योजयत ।

१. क्षेत्रपतिना पाशयोजनम् ।
२. शृगालेन मृगाय सस्यपूर्णक्षेत्रस्य दर्शनम् ।
३. मृगस्य पाशबन्धनम् ।
४. मृगस्य प्रत्यहं क्षेत्रं गमनम् ।


क्रमेण योजयत।

१. मृगः पाशैर्बद्धः। 
२. मृगः सस्यम् अखादत्। 
३. जम्बूक: मनसि आनन्दितः। 
४. क्षेत्रपतिना पाश: योजितः।


रिक्तस्थानानि पूरयित्वा अन्वयं पुनर्लिखत।

______ आत्मनः ______ बध्यन्ते। तत्र ______ न बध्यन्ते। 
(यत:) ______ सर्वार्थसाधनम्।   


समासविग्रहं कुरुत

समस्तपदम् विग्रहवाक्यम् समासनाम
कल्याणकारी ______ ______

पृथुवैन्यः स्वप्रजाः दृष्ट्वा चिन्ताकुलः जातः यतः ______।


उचितं कारणं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत ।
भूम्या धनधान्यपुष्पफलानि स्व-उदरे निहितानि यतः ______


पृथुभूपेन स्वधनुः सज्जीकृतम् यतः ______।


पृथुभूपस्य प्रजाजनाः सन्तुष्टाः अभवन् यतः ______।


जम्बूकः मनसि आनन्दितः यतः ______।


लकारं लिखत। 

वयं सर्वे आनन्देन एकत्र वसामः


विग्रहवाक्याणां समासनामभिः मेलनं कुरुत। 

समासविग्रहः समासनाम
१. चिन्तया आकुलः षष्ठी-तत्पुरुषः
२. धनं च धान्यानि च पुष्पाणि च फलानि च पञ्चमी-तत्पुरुषः
३. चोरलुण्ठकेभ्यः भयम्‌ इतरेतरद्वन्द्वः

४. प्रजाहिते दक्षः

तृतीया-तत्पुरुषः
५. जलस्य व्यवस्थापनम्‌ कर्मधारयः
६. प्रयागं नाम क्षेत्रम्‌ सप्तमी-तत्पुरुषः

विग्रहवाक्याणां समासनामभिः मेलनं करुत। 

समासविग्रहः समासनाम
१. मृगः च शृगालः च सप्तमी-तत्पुरुषः
२. क्षुद्रा बुद्धिः यस्य सः कर्मधारयः
३. विद्यया विहीनः अव्ययीभावः
४. नीत्यां निपुणाः तृतीया-तत्पुरुषः
५. अहनि अहनि बहुव्रीहिः
६. विविधानि बीजानि इतरेतरद्वन्द्वः

विग्रहवाक्याणां समासनामभिः मेलनं कुरुत। 

समासविग्रहः समासनाम
१. न परिचितः षष्ठी-तत्पुरुषः
२. लगुडं हस्ते यस्य सः बहुव्रीहिः
३. शुकाः च सारिकाः च इतरेतरद्वन्द्वः
४. क्षेत्राणां पतिः नञ्‌-तत्पुरुषः

त्वमात्मानं मृतवत्‌ ______।


क्षेत्रपतिना पाशः योजितः।


अहं शब्दं करोमि। 


धीराः न्याय्यात्पथः पदं न प्रविचलन्ति।


त्वम्‌ आत्मानं मृतवत्‌ ______।


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×