मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता १० वी

खालील ओळींचे रसग्रहण करा. ‘हिरवी हिरवी मने भोवती, किती छटा हिरव्याच्या गर्भरेशमी सळसळण्याच्या जगात सांगू गोष्टी’ - Marathi (Second Language) [मराठी (द्वितीय भाषा)]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील ओळींचे रसग्रहण करा.

‘हिरवी हिरवी मने भोवती, किती छटा हिरव्याच्या
गर्भरेशमी सळसळण्याच्या जगात सांगू गोष्टी’

टीपा लिहा
Advertisements

उत्तर

'रंग मजेचे रंग उद्याचे' या कवितेत कवयित्री अंजली कुलकर्णी यांनी आजच्या संगणकयुगातील मानवाने निसर्गाचा मनमुराद आनंद लुटावा, पर्यावरण संवर्धन करावे असा संदेश दिला आहे. जागतिकीकरणाच्या या काळात जगणाऱ्या माणसाने निसर्गाशी असलेला जिव्हाळ्याचा संबंध तुटू न देता निसर्गसाैंदर्याचा खराखुरा आनंद घ्यावा असा विचार यात व्यक्त होतो.

हिरवीगार सृष्टी पाहताना, हिरव्या रंगाच्या विविध छटा डोळ्यांत साठवताना मनेही हिरवीगार होऊन जातील असे कवयित्री म्हणते. ही हिरवळ समृद्धी, शुद्धता, आनंद यांचे प्रतीक असते. ती स्वत:मध्ये सामावून घेतल्यास आपली मनेही शुद्ध, समृद्ध आणि आनंदाने भरलेली होतील. पावसामुळे आलेल्या समृद्धीमुळे निर्माण होणारी मनातील भावनिक आंदोलने एक कोवळी, लुसलुशीत, रेशमी सळसळ मनात निर्माण करतील. या झाडांच्या नुकत्याच उमललेल्या कोवळ्या, तुकतुकीत, लुसलुशीत पानांच्या सळसळण्यातून आपण विश्वाला पर्यावरण संवर्धन व संगोपनाचा संदेश देत राहू, असा आशय कवयित्री वरील ओळींद्वारे मांडत आहे.

shaalaa.com
रंग मजेचे रंग उदयाचे
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 12.1: रंग मजेचे रंग उदयाचे - कृती [पृष्ठ ४६]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Aksharbharati [English] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 12.1 रंग मजेचे रंग उदयाचे
कृती | Q (५)(अ) | पृष्ठ ४६

संबंधित प्रश्‍न

कवितेच्या आधारे बी रुजण्याच्या क्रियेचा ओघतक्ता तयार करा.


आकृती पूर्ण करा.


कवितेत आलेल्या खालील संकल्पना स्पष्ट करा.

आभाळाचे छत्र-


कवितेत आलेल्या खालील संकल्पना स्पष्ट करा.

गर्भरेशमी सळसळ-


कृती पूर्ण करा.

‘दौलत’ हे उत्तर येईल असा प्रश्न तयार करा.


कृती पूर्ण करा.

'कष्ट करणाऱ्यांना मदत करू' या आशयाची ओळ शोधा.


पृथ्वीला वाचवण्यासाठी काय काय करावे असे कवयित्रीला वाटते.


वसुंधरेचे हिरवेपण जपण्यासाठी उपाय सुचवा.


कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा. गुण (०८)

i. आकृतिबंध पूर्ण करा. गुण(०२)

 १.

 २. 

  1.   गच्च माजतील राने -
  2.   रुजतील देशी झाडे –

फुलाफुलांचे दाट ताटवे, जिथे पोचते दृष्टी
रंग मजेचे, रंग उद्याचे, जपून ठेवू सृष्टी...

धान्य देईना संगणक हा, काळी आई जगवू
मातीमध्ये जे हात राबती, तयांस देऊ पुष्टी ...
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

उधळू, फेकू बिया डोंगरी, रुजतील देशी झाडे
गच्च माजतील राने, होईल आभाळातून वृष्टी ...
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

डोंगरातून वाहात येते, खळाळते हे पाणी
फेनधवलशा तुषारांमध्ये, राहाल कैसे कष्टी?
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

मिळेल पैसा, मिळेल दौलत, यंत्रांच्या संगती
आभाळाच्या छत्राखाली, एक अनोखी तुष्टी...
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

हिरवी हिरवी मने भोवती, किती छटा हिरव्याच्या
गर्भरेशमी सळसळण्याच्या जगास सांगू गोष्टी ...
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

ii. एका वाक्यात उत्तरे लिहा. (०२)

अ. दाट ताटवे कशाचे आहेत?

आ. मने कोणत्या रंगाची असावीत?

iii. कवितेतील शब्दांचे अर्थ लिहा. (०२)

१. सृष्टी - 

२. पुष्टी -

३. वृष्टी -

४. तुष्टी -

iv. काव्यसाैंदय

वसुंधरेचे हिरवेपण जपण्यासाठी पर्याय सुचवा. (०२)


दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे कवितेच्या कृती सोडवा. गुण (०८)

फुलाफुलांचे दाट ताटवे, जिथे पोचते दृष्टी
रंग मजेचे, रंग उद्याचे, जपून ठेवू सृष्टी...

धान्य देईना संगणक हा, काळी आई जगवू
मातीमध्ये जे हात राबती, तयांस देऊ पुष्टी...
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

उधळू, फेकू बिया डोंगरी, रुजतील देशी झाडे
गच्च माजतील राने, होईल आभाळातून वृष्टी...
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

डोंगरातून वाहात येते, खळाळते हे पाणी
फेनधवलशा तुषारांमध्ये, राहाल कैसे कष्टी?
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

मिळेल पैसा, मिळेल दौलत, यंत्रांच्या संगती
आभाळाच्या छत्राखाली, एक अनोखी तुष्टी...
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

हिरवी हिरवी मने भोवती, किती छटा हिरव्याच्या
गर्भरेशमी सळसळण्याच्या जगास सांगू गोष्टी...
रंग मजेचे, रंग उद्याचे

मुद्दे:

१. कवयित्री- (०१)

२. कवितेचा विषय- (०१)

३. कवितेतून मिळणारा संदेश- (०२)

४. कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण- (०२)

५. ओळींचा सरळ अर्थ लिहा. (०२)

धान्य देईना संगणक हा, काळी आई जगवू

मातीमध्ये जे हात राबती, तयांस देऊ पुष्टी...

६. शब्दांचे अर्थ लिहा. (०२)

१. दृष्टी

२. हात

३. वृक्ष

४. दौलत


खालील दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे कृती सोडवा.

मुद्दे ‘रंग मजेचे रंग उदयाचे’
(i) प्रस्तुत कवितेचे कवी/कवयित्री  
(ii) प्रस्तुत कवितेचा विषय  
(iii) प्रस्तुत ओळींचा सरळ अर्थ लिहा ‘गर्भरेशमी सळसळण्याच्या जगास सांगू गोष्टी।
रंग मजेचे, रंग उदयाचे॥’
(iv) प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण  
(v) प्रस्तुत शब्दांचा अर्थ लिहा (i) ताटवे -
(ii) माजतील -
(iii) आभाळ - 
(iv) रुजतील -

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×