Advertisements
Advertisements
प्रश्न
खालील फरक स्पष्ट करा:
समहक्क भाग आणि अग्रहक्क भाग
फरक स्पष्ट करा
Advertisements
उत्तर
| आधार | समहक्क भाग | अग्रहक्क भाग |
| १. अर्थ | समहक्क भाग म्हणजे असे भाग जे अग्रहक्क भाग नसतात. | अग्रहक्क भागांना काही अग्रक्रम हक्क दिले आहेत. लाभांश आणि कंपनी विसर्जनाच्या वेळी भागभांडवल परतफेडीसाठी यांचा अग्रक्रमाने विचार केला जातो. |
| २. लाभांशाचा दर | लाभांशाचा दर कंपनीच्या नफ्यावर अवलंबून असतो त्यामुळे लाभांशाचा दर अनिश्चित असतो. | अग्रहक्क भागधारकांना दिल्या जाणाऱ्या लाभांशाचा दर निश्चित असतो. |
| ३. मतदानाचा हक्क | समहक्क धारकांना सामान्यतः मतदानाचा हक्क असतो. कंपनीच्या व्यवस्थापनेमध्ये त्यांचा सहभाग असतो. | अग्रहक्क धारकांना मर्यादित स्वरूपाचा मतदानाचा हक्क असतो. त्यांचे हितसंबंध ज्यामध्ये गुंतले आहेत अशाच मुद्द्यावर ते मतदान करू शकतात. |
| ४. भांडवल परतफेड |
कंपनीच्या हयातीत समहक्क भाग भांडवल परत मिळू शकत नाही. (अपवाद भागांची परत खरेदी) (Buy back) | कंपनी परतफेडीचे अग्रहक्क भागांचे वाटप करू शकते जे कंपनीच्या कार्यकाळात परत केले जातात. |
| ५. भांडवलाचे स्वरूप | समहक्क भाग भांडवलाला ‘जोखमीचे भांडवल’ असे म्हटले जाते. | अग्रहक्क भाग भांडवल हे ‘सुरक्षित भांडवल’ आहे. यांना स्थिर दराने परतावा मिळतो. |
| ६. गुंतवणूकदाराचे स्वरूप | जे गुंतवणूकदार जोखीम पेलण्यास तयार असतात ते समहक्क भाग खरेदी करतात. | जे गुंतवणूकदार सजग/सावध असतात, ज्यांना सुरक्षित गुंतवणूक हवी असते ते अग्रहक्क भागांमध्ये गुंतवणूक करतात. |
| ७. दर्शनी मूल्य | समहक्क भागांचे दर्शनी मूल्य साधारणपणे रु. १ किंवा रु. १० असते हे तुलनेने कमी असते. | अग्रहक्क भागांचे दर्शनी मूल्य तुलनेने जास्त असते. उदा. रु. १०० |
| ८. हक्कभाग व बोनसभाग |
हक्कभाग व बोनसभाग मिळण्याचा अधिकार समहक्क भागाधारकांना असतो. | अग्रहक्क भाग धारकांना हक्क भाग व बोनस भाग मिळण्याचा अधिकार नसतो. |
| ९. भांडवल वृद्धी |
समहक्क भागांचे बाजारमूल्य कंपनीच्या प्रगती बरोबर वाढत जाते. | आग्रहक्क भागांचे बाजारमूल्य स्थिर असते त्यामुळे भांडवल वृद्धीची शक्यता नसते. |
| १०. जोखीम |
समहक्क भाग भांडवलात गुंतवणूक करण्यात जोखीम असतेकारण लाभांशाचा अस्थिर दर व भांडवल परतफेडीची अनिश्चितता! | अग्रहक्कभागांची गुंतवणूक तुलनेने सुरक्षित असते कारण लाभांशाचा दर स्थिर/निश्चित असतो व भांडवल परतफेडीसाठी अग्रक्रम दिला जातो. |
| ११. प्रकार |
समहक्क भागांचे प्रकार -
|
अग्रहक्क भागांचेप्रकार
|
shaalaa.com
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
