Advertisements
Advertisements
प्रश्न
डासपीटिका या पाठाचे नाट्य रूपांतर करून वर्गात सादर करा.
Advertisements
उत्तर
नाटक: डासपीठिका
पात्रे:
- लेखक (किंवा माणूस): रात्री शांत झोपू इच्छिणारा आणि डासांशी लढणारा मुख्य माणूस.
- दासू (नर डास): डासांचा म्होरक्या, थोडा हुशार आणि विनोदी.
- दासी (मादी डास): दासूची पत्नी, माणसांना चावून रक्त पिण्यात पटाईत.
- तरुण पुतण्या: सकाळी माणसाला आरसा दाखवणारा त्याचा नातेवाईक.
- सूत्रधार (कथा सांगणारा): नाटकाची पार्श्वभूमी सांगणारा.
१. रात्रीचे युद्ध आणि डासांचे संगीत:
(मंचावर अंधार आहे. एक माणूस पलंगावर झोपण्याचा प्रयत्न करत आहे. पार्श्वभूमीत बारीक ‘गुंऽऽऽ गुंऽऽऽ’ असा डासांचा आवाज येतो.)
माणूस: (पांढरी चादर अंगावर ओढत, कपाळावर हात मारत) हुश्श! आज दिवसभर काम करून खूप थकलोय. आता फक्त एक छान आणि शांत झोप पाहिजे!
(माणूस डोळे बंद करतो. तेवढ्यात मंचाच्या मागून ‘दासू’ आणि ‘दासी’ दोन डास पंख फडफडवत, हाताने संगीताचा अभिनय करत प्रवेश करतात.)
दासू डास: (माणसाच्या कानाजवळ जात) गुंऽऽऽ... गुंऽऽऽ... अरे दासी, बघ आपला शिकार कसा गाढ झोपलाय! आज रात्रीची पार्टी तर जबरदस्त होणार!
दासी डास: (हसून) हो दासू! पण जपून हं! या माणसाने खोलीत ऑल-आऊट लावलाय की काय बघ आधी. नाहीतर आपलीच विकेट पडायची!
माणूस: (झोपेतच कान खाजवत, हवेत हात मारतो) धत् तेरे की! आले माझे संगीतकार! (हात मारतो, पण डास निसटतात)
दासू डास: (हवेत उडत) हाहाहा! आमचे संगीत इतके सोपे नाहीये पकडायला. चल दासी, अटॅक! यावेळी कपाळ किंवा गालावर नको, डायरेक्ट पायावर हल्ला करूया. प्रश्न सुटेल!
(दोन्ही डास माणसाच्या पायाला चावण्याचा अभिनय करतात. माणूस जोरात पाय झटकतो आणि उठून बसतो.)
२. सहकार्य पर्व आणि तडजोड:
(माणूस वैतागून बेडवरून खाली उतरतो. हातात डास मारण्याची बॅट किंवा वर्तमानपत्र घेतो.)
माणूस: आज मी तुम्हाला सोडणार नाही! कुठे आहात? या समोर!
दासी डास: (माणसाच्या समोर हवेत उडत) अरे माणसा, कितीही बॅट फिरव, आम्ही तुझ्यापेक्षा वेगात उडतो. त्यापेक्षा शांतपणे झोप आणि आम्हाला आमचे जेवण करू दे!
माणूस: (थकून खुर्चीवर बसतो) अरे देवा, तुमच्याशी लढून माझीच झोप उडाली आहे. आता हे ‘सहकार्य पर्व’ सुरू करावे लागेल. बाबांनो, तुम्हाला जितके रक्त हवे आहे तितके प्या, पण किमान माझ्या कानाजवळ येऊन ते ‘गुंऽऽऽ’ गाणे गाऊ नका! मला शांत झोपू द्या!
दासू डास: (आनंदाने) वा! माणूस समजूतदार दिसतोय. चल, गाणे बंद, फक्त खाणे सुरू!
(माणूस पुन्हा शांतपणे झोपतो. डास त्याच्या चेहऱ्यावर आणि हातावर ठिकठिकाणी चावण्याचा अभिनय करतात. पार्श्वभूमीत लाईट्स हळूहळू पांढरे होतात - म्हणजेच सकाळ होते.)
३. सकाळचा आरसा आणि ‘डासपीठिका’:
(सकाळ होते. माणूस आळस देत उठतो. त्याचा तरुण पुतण्या खोलीत प्रवेश करतो.)
पुतण्या: (माणसाच्या चेहऱ्याकडे आश्चर्याने पाहत) अरे काका! हे काय झाले तुमच्या चेहऱ्यावर? जरा आरशात बघा स्वतःला!
माणूस: (चेहरा खाजवत) का रे बाबा? काय झाले माझ्या चेहऱ्याला?
पुतण्या: काका, तुमच्या चेहऱ्यावर डास चावल्याच्या किती खुणा आहेत! अख्खा चेहरा लाल झालाय.
माणूस: (आरशात पाहतो आणि जोरात हसतो) अरे हो की! अरे पुतण्या, घाबरू नकोस. तुझ्या चेहऱ्यावर जशा ‘तारुण्यपीठिका’ (Pimples) येतात ना, तशा माझ्या चेहऱ्यावर आल्या आहेत या ‘डासपीठिका’! बघ ना, किती छान आणि डिझायनर दिसतात त्या!
पुतण्या: (कपाळावर हात मारून प्रेक्षकांकडे पाहत) आई गं! आता या काकांना मी काय म्हणू? डासांनी चावून चेहरा खराब केला, तरी हे त्याला डासपीठिका म्हणून कौतुक करत आहेत!
(मागे दासू आणि दासी डास लांबून हसतात आणि माणसाला सॅल्युट ठोकतात. सर्व पात्रे एकत्र येऊन प्रेक्षकांना नमस्कार करतात.)
