Advertisements
Advertisements
प्रश्न
| Column I | Column II |
| (a) 12 + 22 + 32 + ...+ n2 | (i) `((n(n + 1))/2)^2` |
| (b) 13 + 23 + 33 + ... + n3 | (ii) n(n + 1) |
| (c) 2 + 4 + 6 + ... + 2n | (iii) `(n(n + 1)(2n + 1))/6` |
| (d) 1 + 2 + 3 +...+ n | (iv) `(n(n + 1))/2` |
Advertisements
उत्तर
| Column I | Column II |
| (a) 12 + 22 + 32 + ...+ n2 | (i) `(n(n + 1)(2n + 1))/6` |
| (b) 13 + 23 + 33 + ... + n3 | (ii) `((n(n + 1))/2)^2` |
| (c) 2 + 4 + 6 + ... + 2n | (iii) n(n + 1) |
| (d) 1 + 2 + 3 +...+ n | (iv) `(n(n + 1))/2` |
Explanation:
(a) Let Sn = 12 + 22 + 32 + … + n2
K3 – (K – 1)3 = 3K2 – 3K + 1
For K = 1, 13 – 03 = 3(1)2 – 3(1) + 1
For K = 2, 23 – 13 = 3(2)2 – 3(2) + 1
For K = 3, 33 – 23 = 3(3)2 – 3(3) + 1
… … …
For K = n, n3 – (n – 1)3 = 3(n)2 – 3(n) + 1
Adding Column wise, we get
n3 – 03 = 3(12 + 22 + 32 + … + n2) – 3(1 + 2 + 3 + … + n) + n
⇒ n3 = `3 * "S"_n - (3n(n + 1))/2 + n`
⇒ `n^3 + (3n(n + 1))/2 - n = 3 * "S"_n`
⇒ `(2n^3 + 3n^2 + 3n - 2n)/2 = 3 * "S"_n`
⇒ 6 · Sn = 2n3 + 3n2 + n
⇒ 6 · Sn = n(2n2 + 3n + 1)
⇒ 6 · Sn = n[2n2 + 2n + n + 1]
⇒ 6 · Sn = n(n + 1)(2n + 1)
⇒ `"S"_"n" = ("n"("n" + 1)(2"n" + 1))/6`
(b) Let Sn = 13 + 23 + 33 + … + n3
K4 – (K – 1)4 = 4K3 – 6K2 + 4K – 1
For K = 1
14 – 04 = 4(1)4 – 6(1)2 + 4(1) – 1
For K = 2
24 – 14 = 4(2)3 –6(2)2 + 4(2) – 1
For K = 3
34 – 24 = 4(3)3 – 6(3)2 + 4(3) – 1
… … …
For K = n
n4 – (n –1)4 = 4(n)3 – 6(n2) + 4(n) – 1
Adding column wise, we get
⇒ n4 – 04 = 4(13 + 23 + 33 + … n3) – 6(12 + 22 + 32 + … + n2) + 4(1 + 2 + 3 + … n) – n
⇒ n4 = `4 * "S"_n = (6n(n + 1)(2n + 1))/6 + (4n(n + 1))/2 - n`
⇒ n4 = `4 * "S"_n - n(n + 1)(2n + 1) + 2n(n + 1) - n`
⇒ `n^4 + n(n + 1)(2n + 1) - 2n(n + 1) + n = 4 * "S"_n`
⇒ `n[n^3 + (n + 1)(2n + 1) - 2n - 2 + 1] = 4 * "S"_n`
⇒ `n[n^3 + 2n^2 + 3n + 1 - 2n - 1] = 4 * "S"_n`
⇒ `n[n^3 + 2n^2 + n] = 4 * "S"_n`
⇒ `(n^2(n^2 + 2n + 1))/4 = "S"_n`
⇒ `(n^2(n + 1)^2)/4 = "S"_n`
∴ `S_n = [(n(n + 1))/2]^2`
(c) Let Sn = 2 + 4 + 6 + .... + 2n
= 2(1 + 2 + 3 + .... + n)
= `2 (n(n + 1))/2`
= n(n + 1)
(d) Let Sn = 1 + 2 + 3 + … + n
= `(n(n + 1))/2`
