Advertisements
Advertisements
प्रश्न
अधोलिखिताः कथाः मञ्जूषायाः सहायतया पूरयित्वा उत्तर-पुस्तिकायां लिखत -
गङ्गातटे कश्चन (1) ..... वसति स्म। सः सर्वेषां प्राणिनां सदा उपकारं करोति स्म। यः कश्चन तस्य अपकारं करोति तमपि सः उपकरोति स्म। सः प्रतिदिनं (2) ..... स्नानं करोति स्म। एकदा सः स्नानार्थं (3) ..... गतवान्। सः नद्याः प्रवाहे प्रवहन्तम् एकं वृश्चिकं दृष्टवान्। सः तं वृश्चिकं हस्तेन (4) ..... गङ्गातटे च तं स्थापयितुं प्रयत्नम् अकरोत्। किन्तु (5) ..... साधोः हस्ते अदशत्। यदा साधुः वृश्चिकम् अत्यजत् तदा वृश्चिकः (6) ..... पतितः। पुनः साधुः हस्तेन गृहीत्वा तं गङ्गातटे स्थापयितुं प्रयत्नम् अकरोत्। वृश्चिकः पुनः हस्ते (7) ..... अकरोत्। एवं प्रकारेण साधुः बहुवारं वृश्चिकं गृहीतवान्। वृश्चिकः अपि (8) ..... दशनं कृतवान्। गङ्गातटे कश्चन पुरुषः आसीत्। सः एतत्सर्वं पश्यति स्म। सः उक्तवान् - ‘महाराज! एषः वृश्चिकः (9) ..... अस्ति अतः पुनः पुनः दशति। भवान् किमर्थं वारं वारम् एतं (10) ..... इच्छति? एतं वृश्चिकं त्यजतु।’ इति। साधुः प्रत्यवदत् - यदा एषः क्षुद्रजीवः स्वस्य दृष्टप्रकृतिं न त्यजति तर्हि अहं किमर्थं स्वस्य स्वभावं त्यजेयम्?
| जले, दुष्टः, साधुः, दशनम्, गङ्गानद्याम्, रक्षितुम्, नदीम्, गृहीतवान्, पुनः-पुनः, वृश्चिकः। |
Advertisements
उत्तर
गङ्गातटे कश्चन (1) साधुः वसति स्म। सः सर्वेषां प्राणिनां सदा उपकारं करोति स्म। यः कश्चन तस्य अपकारं करोति तमपि सः उपकरोति स्म। सः प्रतिदिनं (2) गङ्गानद्याम् स्नानं करोति स्म। एकदा सः स्नानार्थं (3) नदीम् गतवान्। सः नद्याः प्रवाहे प्रवहन्तम् एकं वृश्चिकं दृष्टवान्। सः तं वृश्चिकं हस्तेन (4) गृहीतवान् गङ्गातटे च तं स्थापयितुं प्रयत्नम् अकरोत्। किन्तु (5) वृश्चिकः साधोः हस्ते अदशत्। यदा साधुः वृश्चिकम् अत्यजत् तदा वृश्चिकः (6) जले पतितः। पुनः साधुः हस्तेन गृहीत्वा तं गङ्गातटे स्थापयितुं प्रयत्नम् अकरोत्। वृश्चिकः पुनः हस्ते (7) दशनम् अकरोत्। एवं प्रकारेण साधुः बहुवारं वृश्चिकं गृहीतवान्। वृश्चिकः अपि (8) पुनः-पुनः दशनं कृतवान्। गङ्गातटे कश्चन पुरुषः आसीत्। सः एतत्सर्वं पश्यति स्म। सः उक्तवान् - ‘महाराज! एषः वृश्चिकः (9) दुष्टः अस्ति अतः पुनः पुनः दशति। भवान् किमर्थं वारं वारम् एतं (10) रक्षितुम् इच्छति? एतं वृश्चिकं त्यजतु।’ इति। साधुः प्रत्यवदत् - यदा एषः क्षुद्रजीवः स्वस्य दृष्टप्रकृतिं न त्यजति तर्हि अहं किमर्थं स्वस्य स्वभावं त्यजेयम्?
