हिंदी

∫ C O S E C 3 X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int {cosec}^3 x\ dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I} = \int {cosec}^3 x  \text{ dx }\]
\[ = \int {cosec}^2 x \cdot \text{ cosec x dx }\]
\[ = \int {cosec}^2 x \cdot \sqrt{1 + \cot^2 x}  \text{ dx }\]
\[\text{ Let} \cot x = t\]
\[ \Rightarrow - {cosec}^2 x  \text{  dx } = dt\]
\[ \therefore I = - \int\sqrt{1 + t^2}dt\]
\[ = - \frac{t}{2}\sqrt{1 + t^2} - \frac{1^2}{2} \text{ log} \left| t + \sqrt{1 + t^2} \right| + C . . . (1)\]
\[\text{Substituting the value of t in eq}   \text{ (1) }\]
\[ = - \frac{\cot x}{2} \cdot \text{ cosec x }- \frac{1}{2} \text{ log }\left| \text{ cot x + cosec x }\right| + C\]
\[ = - \frac{1}{2}\text{ cosec x cot x} - \frac{1}{2} \text{ log } \left| \frac{\cos x}{\sin x} + \frac{1}{\sin x} \right| + C\]
\[ = - \frac{1}{2} \text{ cosec x  cot x }- \frac{1}{2} \text{ log } \left| \frac{2 \cos^2 \frac{x}{2}}{2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2}} \right| + C\]
\[ = - \frac{1}{2} \text{ cosec x  cot x }- \frac{1}{2} \text{ log }\left| \cot \frac{x}{2} \right| + C\]
\[ = - \frac{1}{2} \text{ cosec x  cot x} + \frac{1}{2} \text{ log }\left| \tan \frac{x}{2} \right| + C \left( \because \text{ log }\left| \cot \frac{x}{2} \right| = \text{ log }\left| \frac{1}{\tan \frac{x}{2}} \right| \Rightarrow - \text{ log }\left| \tan \frac{x}{2} \right| \right)\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.25 [पृष्ठ १३३]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.25 | Q 29 | पृष्ठ १३३

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

\[\int \cos^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

\[\int\frac{1 - \sin x}{x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x} dx\]

\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int\frac{1}{\sin^4 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 2 - x \right)^2 + 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{2 x^2 - x - 1} dx\]

\[\int\frac{x}{x^4 + 2 x^2 + 3} dx\]

\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{x}{x^2 + 3x + 2} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \cos x - 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]

`int 1/(sin x - sqrt3 cos x) dx`

\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2ax - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{18}{\left( x + 2 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

Find \[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)^2}dx\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}}\text{  dx}\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 2x + 2 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

\[\int \text{cosec}^2 x \text{ cos}^2 \text{  2x  dx} \]

\[\int \cos^3 (3x)\ dx\]

\[\int\frac{e^x - 1}{e^x + 1} \text{ dx}\]

\[\int \cot^4 x\ dx\]

\[\int\frac{\sqrt{a} - \sqrt{x}}{1 - \sqrt{ax}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]


\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×