Advertisement Remove all ads

टिपा लिहा. प्राच्यवादी इतिहासलेखन - History and Civics [इतिहास व राज्यशास्त्र]

Answer in Brief

टिपा लिहा.

प्राच्यवादी इतिहासलेखन 

Advertisement Remove all ads

Solution

युरोपमधील अभ्यासकांना पूर्वेकडील संस्कृती आणि देश यांबद्दल कुतूहल होते. अशा प्रकारचा, आदर व कौतुक असलेल्या काही अभ्यासकांना प्राच्यवादी म्हटले जाते.

१. प्राच्यवादी अभ्यासकांनी संस्कृत आणि युरोपीय भाषांमधील साधर्म्याचा अभ्यास केला. वैदिक वाङ्मय आणि संस्कृत साहित्याचा अभ्यास करण्यावर त्यांनी भर दिला. यातूनच त्यांनी संस्कृत व युरोपीय भाषांची जननी असणारी एक प्राचीन इंडो-युरोपीय भाषा अस्तित्वात होती अशी कल्पना मांडली.

२. इसवी सन १७८४ मध्ये सर विल्यम जोन्स यांनी कोलकाता येथे स्थापन केलेल्या 'एशियाटिक सोसायटीच्या'द्वारे भारतीय वाङ्मय आणि इतिहास यांच्या अभ्यासास चालना मिळाली.

३. प्राच्यवादी अभ्यासकांमधील एक प्रमुख जर्मन इतिहासकार फ्रेडरिक मॅक्सम्युलर याने संस्कृत भाषा ही इंडो-युरोपीय भाषागटातील अतिप्राचीन शाखा होती असे प्रतिपादन केले. मॅक्सम्युलने 'हितोपदेश' या संस्कृत ग्रंथाचा जर्मन भाषेत अनुवाद केला. तसेच, 'द सेक्रेड बुक्स ऑफ द ईस्ट' या नावाने ५० खंड संपादित केले. त्याने ऋग्वेदाचे संकलन असणारे सहा खंड प्रसिद्ध केले आणि ऋग्वेदाचा इंग्रजी अनुवादही केला आहे.

४. एडवर्ड सैद या विद्वानाने अलीकडच्या काळातील प्राच्यविद्यावंतांच्या लेखनामागील छुपे साम्रज्यवादी हितसंबंध प्रकाशात आणले.

अशाप्रकारे, प्राच्यवादी अभ्यासकांनी प्राचीन वाङ्मय व इतिहासाच्या दृष्टीने इतिहासलेखन केलेले आहे.

Concept: भारतीय इतिहासलेखन : विविध तात्त्विक प्रणाली
  Is there an error in this question or solution?
Advertisement Remove all ads

APPEARS IN

SCERT Maharashtra Question Bank इतिहास व राज्यशास्त्र इयत्ता १० वी 10th Standard SSC Social Science History and Civics Maharashtra State Board 2021
Chapter 1.2 इतिहासलेखन : भारतीय परंपरा
संक्षिप्त उत्तरे १ | Q २. (ब) १.
Advertisement Remove all ads
Advertisement Remove all ads
Share
Notifications

View all notifications


      Forgot password?
View in app×