Advertisement Remove all ads

भिंगाविषयीच्‍या संज्ञा स्‍पष्‍ट करणारी आकृती काढा. - Science and Technology 1 [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान १]

Advertisement Remove all ads
Advertisement Remove all ads
Advertisement Remove all ads
Answer in Brief

भिंगाविषयीच्‍या संज्ञा स्‍पष्‍ट करणारी आकृती काढा.

Advertisement Remove all ads

Solution

(१) भिंगाचे वक्रता केंद्र (C) : भिंगाचा पृष्ठभाग ज्या गोलाचा भाग आहे, त्याच्या केंद्रास भिंगाचे वक्रता केंद्र (C) म्हणतात. प्रत्येक भिंगास C1 व C2 अशी दोन वक्रता केंद्रे असतात.

(२) भिंगाच्या वक्रता त्रिज्या (R) : भिंगाचे पृष्ठभाग ज्या गोलांचे भाग असतात, त्या गोलांच्या त्रिज्यांना (R1 व R2) भिंगाच्या वक्रता त्रिज्या म्हणतात.

(३) भिंगाचा मुख्य अक्ष : भिगांच्या दोन्ही वक्रता केंद्रांतून जाणारी काल्पनिक सरळ रेषा म्हणजे भिंगाचा मुख्य अक्ष होय.

(४) भिंगाचे प्रकाशीय केंद्र (O) : प्रकाशकिरण भिंगाच्या ज्या बिंदूतून जाताना विचलित होत नाही, अशा मुख्य अक्षावरील बिंदूला भिंगाचे प्रकाशीय केंद्र (O) म्हणतात.

(५) भिंगाची मुख्य नाभी (F) : जेव्हा भिंगाच्या मुख्य अक्षाला समांतर असणारे प्रकाशकिरण भिंगावर पडतात, तेव्हा अपवर्तनानंतर ते मुख्य अक्षावरील एका बिंदूत अभिसारित होतात (एकत्र येतात) [बहिर्गोल भिंग] किंवा मुख्य अक्षावरील एका बिंदूपासून अपसारित होतात (बाहेर पडतात) असे वाटते [अंतर्गोल भिंग]. या बिंदूस भिंगाची मुख्य नाभी (F) म्हणतात. प्रत्येक भिंगाला दोन मुख्य नाभी (F1 व F2) असतात.

(६) भिंगाचे नाभीय अंतर (f) : भिंगाची मुख्य नाभी व प्रकाशीय मध्य (प्रकाशीय केंद्र) यांमधील अंतराला भिंगाचे नाभीय अंतर (f) म्हणतात. प्रत्येक भिंगाला दोन नाभीय अंतरे (f1 व f2) असतात. 

बहिर्गोल व अंतर्गोल भिंगाचे काटछेद

C1, C2 : वक्रता केंद्र R1, R2 : वक्रता त्रिज्या;
O : प्रकाशीय केंद्र (≡ प्रकाशीय मध्य) 

भिंगाचे प्रकाशीय केंद्र (O)

भिंगाची नाभी व भिंगाचे नाभीय अंतर 

Concept: भिंगे (Lenses)
  Is there an error in this question or solution?
Advertisement Remove all ads
Share
Notifications

View all notifications


      Forgot password?
View in app×